ધર્મ રથ એટલે શું?

• ભાષાયુક્ત અર્થ: “ધર્મ રથ” કરતાં મતલબ છે ધર્મના માર્ગશીલ્તા-સમીપનો એક વાહન/માર્ગધબ્બલ એટલે કે રથ જે રસ્તા પર યાત્રા કરવાની સુવિધા આપે છે. અહીં ધર્મ માનસિક રીતે સTruth, અખંડ અહિંસા, સત્ય, અપરિગ્રહ જેવી વિધાનના માર્ગે ચાલવાના સાધન તરીકે સમજી શકાય છે.
• વિવાદ અને પરિભાષા: જૈન ધર્મમાં આ શબ્દ જેટલું ઓછું પ્રમાણમાં વિશેષતાની ટર્મ તરીકે નથી દેખાય; તેને વધારે રીતે ધર્મના માર્ગોને ચલાવતું “રથ” તરીકે રંગાયેલ વિન્યસ તરીકે લાગુ કરવામાં આવે છે. ધર્મ એટલે જે જેવાં વ્યવહાર-સત્કામા આવે છે, તે સારા જીવને ઉજ્જવળ માર્ગે લઇ જાય છે, તેનું સંકેત આ રથ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
• દિગમ્બર-શ્વેતંભર સમજૂતીમાં ફેરફાર: આ વિશેષ શબ્દના શાસ્ત્રીય તારણો કોઈ સ્પષ્ટ ગ્રંથોમાં કદાવરી રીતે ન મળે; તેથી ઉપરોક્ત અર્થ લગભગ સામાન્ય Jain Dharmaના માર્ગને યાદ કરાવતો હોય છે. બંને પરંપરામાં ધર્મના પથને સંચાલિત કરવાનું કેન્દ્રિય భావ જ રહે છે.
• જુદી જુદી અર્થઘટનાઓ: જો કોઇ કેવળ શ્રાવક-સાધ્વી-સંઘ-સંબંધી બીજા સંદર્ભે આ શબ્દનો ઉપયોગ કરે તો સંદર્ભ મુજબ “ધર્મનું રથ” એટલે મન, ઉપરવાઇના વૃત્તિના કારણે ધર્મના પથ પર ચાલવાનો વાહન સમજી શકાય છે.

આ શબ્દનાં આધારે કોઈ વિશાળ શાસ્ત્રીય શ્લોક કે કથન જો tlhalવાય તો હું પૂરી સત્યતા સાથે આપીશ. જો તમે વિશેષ ગ્રંથંક અથવા દ Ritual-સંકલ્પમાં આ શબ્દનો ઉલ્લેખ સંમત રીતે શોધ禽ો છો તો જણાવશો.