દેવદ્રવ્ય બાબતે જૈન શાસ્ત્ર શું કહે છે?
Jain શાસ્ત્રોમાં દેવ (દેવ-દ્રવ્ય) વિશે આ રીતે સમજાવવામાં આવે છે:
- દેવા દેવો નથી વૈશ્વિક સત્તાવાળાઓ કે સૃષ્ટિ-રૂપ ભગવાન નહીં. તેઓ એ આત્મા (જીવ) છે, જે કર્મોથી જમાયા પછી સ્વર્ગીઓમાં જન્મે છે.
- દેવા પાપ-સુક્ષ્મ Karma નહિ ભોગવે તો નથી; તેમના પાસેથી પણ કર્મો બેન્કમાં ભગડે છે. તેઓ સદાખર નથી, છતાં તેઓના કર્મો સારો કે ખરાબ હોઈ શકે.
- દેવ-Lokમાં રહેતા રહેવાય ત્યારે તેમની જીવન-મહત્તા લાંબી હોય છે, પરંતુ અંતમાં તેઓ moksha (કીર્તિ-mukti) પ્રાપ્ત કરી શકે નહીં જયારે તેમણે દરેક પાપ તેમજ પૂરણકારી Karma છોડયા ન હોય. તેથી તેઓ સદા પ્યાર વગરના પવિત્ર জીવ ન છે; તેઓ પણ samsaraના ચક્રમાં ફસાડાય છે.
- આ მხრივ জૈનધર્મનું મૂળ શોધાય છે કે ભગવાન (સ્વરૂપ/соз) નથી બનાવનાર; વિજયી ભગવાન તરીકે આરોહન કરવામાં નથી. દેવો આત્મા-જીવો છે, જે Karmaના કારણે વસવસ કરે છે.
- ડીગમ્બર અને શ્વેતેમ્બરે આવે તો દેવ-દર્શનમાં મુખ્ય તફાવત નથી; બંને શાખા માણેઃ આત્મા, કર્મ, નૈતિકતાઓ, મોક્ષના માર્ગને સમાન રૂપે માનતા હોય છે. દેવો વિશેની અંતિમ તત્વજ્ઞાનમાં સામાન્યતા સમાન સમજ થાય છે.
જો તમારે વિશિષ્ટ સત્વો કે સૂત્રોમાં/dev dravya વિશે hafi-જીવનની આજની સ્થિતિની શાસ્ત્રીય વ્યાખ્યા જોઈએ (જیسے Tattvartha Sutra અથવા Pancastikaya-saraમાં પરિભાષા), તો હું તે વિષયના શબ્દસમૂહો પણ આપી શકું છું.