અષ્ટાપ્ત તીર્થ જૈન ધર્મના સૌથી પ્રાચીન અને પાવન તીર્થોમાંનું એક છે. અષ્ટાપદ પર્વત હિમાલય પાસે આવેલો છે અને માન્યતા અનુસાર, અહીં ભગવાન આદિનાથ (પ્રથમ તીર્થંકર) નું નિર્વાણ થયું હતું. તેથી, એ જૈનો માટે અત્યંત પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે.

મહત્વ:

1. પ્રથમ તીર્થંકરનું નિર્વાણ: અષ્ટાપદ એ સ્થાન છે, જ્યાં ભગવાન આદિનાથ (ઋષભદેવ) ને મોક્ષ પ્રાપ્ત થયું હતું.
2. પવિત્ર યાત્રા: હજારો વર્ષોથી જૈનો માટે અષ્ટાપદ યાત્રા કરવી અત્યંત પુણ્યદાયી માનવામાં આવે છે.
3. પ્રાચીન તીર્થ: જૈન ગ્રંથો પ્રમાણે, અષ્ટાપદ તીર્થની સ્થાપના ભગવાન આદિનાથના પુત્ર ચક્રવર્તી ભરત ચક્રવર્તીએ કરી હતી.
4. આધ્યાત્મિક મહત્વ: અષ્ટાપદ પર્વત પર અનેક જૈન મુનિઓએ તપ કર્યું છે અને સાધનાનું મહત્વ છે.

આજના સમયમાં: હાલના સમયમાં અષ્ટાપદનું ચોક્કસ સ્થાન સિદ્ધ નથી, પણ માન્યતા પ્રમાણે તે કૈલાસ પર્વત નજીક છે. અનેક જૈન મંદિરોમાં અષ્ટાપદ પર્વતના કલ્પિત પ્રતિમા બનેલી છે, જેને દર્શન કરવું પણ ખૂબ પુણ્યમય માનવામાં આવે છે.

સંદર્ભ:

• તત્વાર્થ સૂત્ર
• કાલ્પસૂત્ર
• જૈન તીર્થાવલી

અટલ માન્યતા છે કે અષ્ટાપદ યાત્રા માટે મન, વચન અને કાયાથી શુદ્ધિ અને અહિંસા પાળવી જરૂરી છે.