જીવન એટલે આત્મા-માણસનો અદ્વિતीय યાત્રા છે. વધુમાં સરળ શબ્દોમાં જોઇએ તો:

• જીવન શું છે: જીવન (જિવ) એટલે આત્મા, જે અવ્યવસ્થી બની રહેતા ઉન્મત્ત તેજસ્વી આત્મા છે. એ આપણા શરીર દ્વારા અનુભવે છે, પણ ખરું આવી આત્મા સર્વ ભેદન વગર અ ;)
• કટારા સત્ય: આ જિવાણી જન્મમૃત્યુના ચક્રમાં ફરતું રહે છે. જન્મ ગુણ, કરમા દ્વારા બંધાય છે અને સ્વાતંત્ર્યથી મુક્તિ ખરીદી શકાય છે.
• મુૂલ સિદ્ધાંત: આત્મા જે શુદ્ધ ચેતના એકમાણો છે; બ્રહ્મંડમાં અવિરત રહેતું સત્ય સ્વરૂપ. દુઃખનું બીજ કરમાનું પ્રવૃત્તિથી વધે છે.
• ઘરેણાં કરમાના બાંધીને: પધ્ધતિ કરાયા છે, તેનાથી આત્મા લેવામાં આવે છે – તેના કારણે જન્મ-મૃત્યુ, દુખ, અસ્થિ, વેરવેર મળે છે.
• મુક્તિનું માર્ગ (ત્રિજોને નાયક): યોગ્ય વિશ્વાસ, યોગ્ય જ્ઞાન, મહત્વપૂર્ણાચાર (સંચિત વાતોમાં) — જે કહ્યું જાય તે રીતે ત્રણ珠 નીમાવેલો માર્ગ: Right Faith (સુખ શરીર), Right Knowledge (સાચો જ્ઞાન), Right Conduct (સાચો આચરણ).
• જીવનનો વૈશિષ્ઠ સભ્યતા: જીવનમાં અહિંસા, અગમરા, અપરિગર્ભતા જેવા ગુણોથી જગવાનું ઉત્તમ માર્ગ હોય છે. અલગ-અલગ જીવો સાથે સર્વેનું ચેતનાબોધ એકસાથે આવે છે, ಅanekantaવાદની ભાવના પણ મહત્વની.
• Digambar बनામા અને Shwetambar માટે ભાવભેદ: આત્મા સર્વશક્તિમાન છે, મુક્તિ જુદા જુદા માર્ગો ભીભાગે આચાર-નિર્માણમાં અલગ છે, પરંતુ કેન્દ્રિય તત્વો જેમ કે કરમો, સ્ત્બંધન અને મુક્તિનું તાત્ત્વિક સમજ બંને ધર્મમાં સત્યરૂપ છે.

સર્વસંપૂર્ણ રીતે સમજવું તોLife એટલે આત્મા-ચેતનાનું સદ્બોધ, જે કરમાના બંધનમાંથી મુક્તિ પામીને સત્યિનાં અખ્યાત ઉર્જા સાથે અલોકિત થવાનું યાત્રા છે.