મહાવીર સ્વામીને કેવળજ્ઞાન વખતે કેટલા અતિશય પ્ગટ્યા ?
મહાવીર સ્વામીની કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્તી કાન્યુ વિશે સંસ્કૃત-જૈન ગ્રંથોમાં સામાન્ય રીતે આ વાત જણાવવામાં આવે છે:
- કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્તીનો સમય’âge મહાવીરનું વય લગભગ 42 વર્ષ હતું. (જૈનાઈતિમાં alternating સંસ્કરણો હોઈ શકે, પરંતુ સામાન્ય પ્રાચીન ગ્રંથોમાં આ વય માન્ય છે.)
- આ અવસુખે તેમણે અઘરાયિત બધો જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા સાથે સર્વ દૃષ્ટિ-નોંધણ પ્રાપ્ત કરી લીધું—આને સામાન્ય રીતે ત્રણ-ચાર મોટી ક્ષમતાઓ તરીકે વર્ણવામાં આવે છે:
- ચર્ચાય છે કે કેવળજ્ઞાન દરમિયાન તેમને સર્વત્ર પાર સાધન, સર્વગ્રાહી શાંતિ અને તપસ્યાથી પ્રાપ્ય વિકલ્પિત ગુણ મળ્યા હતા; આ ગુણને સમાજે ચાર સંપૂર્ણ વ્યક્તિત્વ જેવા કહેવાય એટલે કે જ્ઞાન, દર્શન,Virya (શક્તિ) અને આનંદ (આનંદદા).
- 七喜-સિદ્ધાંત મુજબ Digambara અને Śvetāmbara બંને પરિપ્રેક્ષ્યમાં આ વાતના અર્થ ધર્મગ્રંથોમાં થોડા ફરકથી સમજી શકાય છે, પણ મુખ્ય વિચાર કે કેવળજ્ઞાન સમયે મહાવીરે સર્વ જ્ઞાન અને સર્વદૃષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી હતી તે નિષ્પક્ષంగా સ્વીકારવામાં આવે છે.
જો તમારે ચોક્કસ ગ્રંથ-સૂત્રો અથવા Digambara/Śvetāmbara વચ્ચેના ભિન્ન અર્થની વિગતવાડી નોંધો જોઈએ, તો જાણ કરશો—હું સિદ્ધ વિષયને સાચા સબંધિત સત્વસૂત્રોના આધારે સરળ ભાષામાં સમજૂતી પૂર્વક આપીશ.