મન વચન કયા હો દુરુપયોગ કરવો તે ?
જૈન ધર્મ અનુસાર "મન, વચન અને કાયા" (મન, વાણી અને શરીર) નો દુરુપયોગ કરવો એ પાપ ગણાય છે.
મન: ખરાબ વિચાર, ઈર્ષ્યા, દુશ્મનાવટ, અસત્ય વિચારો, અને અહિંસા વિરુદ્ધ વિચારો કરવું મન નો દુરુપયોગ છે.
વચન: અસત્ય બોલવું, પરનિંદા કરવી, તીખા શબ્દો બોલવા, ગેરસમજ ફેલાવવી, અને કોઈને દુઃખ પહોંચાડે તેવી ભાષા વાપરવી એ વચનનો દુરુપયોગ છે.
કાયા: જીવહિંસા કરવી, ચોરી કરવી, દુશ્કર્મ કરવું, અને કોઈને શારીરિક રીતે દુઃખ આપવું એ કાયા નો દુરુપયોગ છે.
જૈન ધર્મમાં ત્રણેય (મન, વચન, કાયા) દ્વારા હિંસા, અસત્ય, ચોરી, કૂસંગ અને પરિગ્રહ (અતિશય સંપત્તિ) ના ત્યાગ પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. આથી, મન, વચન, કાયા નો સદુપયોગ કરી, સાચી દિશામાં ઉપયોગ કરવો અને આત્મશુદ્ધિ તરફ પ્રયાણ કરવું એ જૈન ધર્મની મુખ્ય શિક્ષા છે.