જૈન ધર્મ અનુસાર "કર્મ ભૂમિ" એ છ ક્ષેત્રોમાંનું એક છે, જેમાં જીવ આત્મા પોતાના કર્મોના બંધન અને ઉદ્ધાર માટે જન્મ લે છે. જૈન શાસ્ત્રો અનુસાર, સંસાર (જગત) છ ભૂમિ (ક્ષેત્રો) માં વહેચાયેલો છે:

1. મહાવિદેહ ક્ષેત્ર
2. ભારત ક્ષેત્ર
3. એરાવત ક્ષેત્ર
4. પુર્વ મહાવિદેહ ક્ષેત્ર
5. પશ્ચિમ મહાવિદેહ ક્ષેત્ર
6. હિમાવત ક્ષેત્ર

પરંતુ મુખ્યત્વે, "કર્મ ભૂમિ" એ એવો સમયગાળો છે જેમાં મનુષ્યો શ્રમ (કર્મ) કરીને પોતાનો જીવન નિર્વાહ કરે છે અને આત્મા માટે મોક્ષનો માર્ગ પ્રાપ્ત કરે છે. ભારત ક્ષેત્ર, એરાવત ક્ષેત્ર, અને મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં કર્મ ભૂમિનો ઉલ્લેખ છે.

કર્મ ભૂમિના લક્ષણો:

• અહીં તીર્થંકરો જન્મ લે છે.
• મનુષ્યો કાર્ય અને વ્યવહાર દ્વારા જીવન જીવે છે (વૃક્ષો પરથી આપોઆપ મળે તેવી કલ્પવૃક્ષો નથી).
• ધર્મ, તપ, અને સાધના માટે શ્રેષ્ઠ સમયગાળો માનવામાં આવે છે.
• અહીંથી જ જીવ મોક્ષ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

જૈન ધર્મ પ્રમાણે, વર્તમાનમાં આપણે ભારત ક્ષેત્રની કર્મ ભૂમિમાં છીએ. અહીં તીર્થંકરો, આર્યાઓ, મુનિઓ, અને શ્રાવક-શ્રાવિકાઓના જન્મ અને ધર્મપ્રવૃત્તિની વિશેષતા છે.

સંદર્ભ:

• તત્વાર્થ સૂત્ર
• જૈન દર્શન
• સમણ સંગતિ – જૈન જગત

જો વધુ વિગત જોઈતી હોય તો જણાવો.