તમે લખ્યું છે: “કળાએ, ઘીઠાએ અવજ્ઞા કરી હોય” – આ વાક્ય અધૂરું છે, તેથી તમારો સાચો અર્થ શું છે તે થોડું अस्पષ્ટ છે. જ્યાં સુધી શબ્દ “અવજ્ઞા” નો પ્રશ્ન છે, જૈન ધર્મમાં કોઈપણ જીવ, વસ્તુ, સેવા, દૈવી ગ્રંથ, આરાધના‑સ્થળ અથવા ઉપકાર કરનાર વ્યક્તિની અવગણના કે તિરસ્કારને દોષ માનવામાં આવે છે.

જો તમારો ભાવ એવો હોય કે – તમે કોઈ વ્યક્તિ, પરિવારજનો, સાધુ‑સાધ્વી, દેવ‑શાસ્ત્ર‑ગુરૂ, અથવા મળેલી સુવિધા/વસ્તુ (જેમ કે ખોરાક, ઘી, કળા/ટેલેન્ટ વગેરે) પ્રત્યે અવજ્ઞા કરી હોય અને હવે પસ્તાવો થાય છે – તો જૈન દર્શન પ્રમાણે કરવાનું આ છે:

1. પ્રામાણિક પસ્તાવો (પ્રશ્ચાતાપ / પચ્છાતાપ)

• અંદરથી સ્વીકારવું કે “મેં ખોટું કર્યું છે.”
• મનમાં કોઈ બહાનું કર્યા વગર, ખુદ સામે સત્ય સ્વીકારવું.

2. આલોચના, પ્રતિક્રમણ, પ્રયશ્ચિત

આ ત્રણ કૉન્સેપ્ટ ખુબ જ મહત્વના છે:

1. આલોચના –

- સ્વયંને અને જરૂરી હોય તો યોગ્ય વ્યક્તિ (ગુરૂ, વડીલ, અથવા જેને આપણે દુઃખ પહોચાડ્યું હોય તેને) પોતાની ભૂલ સ્પષ્ટ રીતે સ્વીકારવી. - “હું એ દિવસે આવી રીતે બોલ્યો/વર્ત્યો, એ ખોટું હતું” – આ રીતે ચોક્કસ રીતે ધ્યાને લાવવું.

1. પ્રતિક્રમણ –

- રોજ સાંજે, અથવા નિમિત્તે વિશેષ પ્રતિક્રમણ કરી શકાય છે. - જે પણ અવજ્ઞા/દુર્વ્યવહાર થયા છે, ત્યાના સ્મરણ સાથે “મિચ્છામી દુક્કડમ” બોલી સર્વ જીવ, સર્વ પુરુષો અને વિશેષ કરીને જેને દુઃખ પહોંચ્યું છે, તેઓ પાસે ક્ષમા ભાવ રાખવો.

1. પ્રયશ્ચિત –

- પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે કંઈક સારા ઉપાય કરવો: - નમ્રતાથી “માફી” માંગવી (જો વ્યક્તિ સામે છે). - આગળથી આવું ન કરવાનું પક્કડ સંકલ્પ લેવો. - સમાયિક, પાઠ, જપ, પાઠ‑પુસ્તક વાંચન જેવા સત્વિક ઉપાય કરીને મન શુદ્ધ કરવું.

3. જેને અવજ્ઞા કરી હોય તેમ પ્રત્યે વર્તન બદલવું

• જો કળા (art/ટેલેન્ટ) કે કોઈની ક્ષમતા/પ્રયત્નની અવજ્ઞા કરી હોય:

- આગળથી પ્રશંસા, પ્રોત્સાહન અને આદર સાથે વર્તવું.

• જો કોઈ વસ્તુ (જેમ કે ઘી, ખોરાક) નો અપમાન કર્યો હોય:

- ખોરાક/સાધનોને પણ પરોક્ષ રીતે અનેક જીવ અને અનેક લોકોના પરિશ્રમનું ફળ માની આદરભાવ રાખવો. - બગાડવાની વૃત્તિ છોડવી, સાવચેતી અને કૃતજ્ઞતા શીખવી.

4. ભાવ શુદ્ધિ સૌથી મહત્વની

જૈન ધર્મ મુજબ પાપ માત્ર કૃતિથી નહીં, પણ ભાવથી બંધાય છે.

• જો પહેલાં અજ્ઞાનથી ભૂલ થઈ પરંતુ હવે હૃદયથી પસ્તાવો છે, અને એ ભૂલ ફરી ન થાય એવો નિર્ધાર છે, તો એ મોટો આત્મિક સુધારો છે.
• ભગવાન અને ગુરુઓએ પણ શીખવ્યું છે કે – ભૂલ પછીનો સાચો પસ્તાવો અને સુધારો ઘણા પાપોને ધોઈ નાખે છે.

તમે ચોક્કસ શું બાબતમાં “અવજ્ઞા” વિશે પૂછવા માંગતા હો તે વધુ સ્પષ્ટ લખશો તો હું ખાસ તે સંદર્ભમાં જૈન નિયમ પ્રમાણે વધુ સરળ રીતે સમજાવી શકું છું, અને આત્મશાંતિ મેળવવા યોગ્ય ઉપાય પણ સમજાવી શકું છું.