ઊણોદરી શુ છે
“ઊણોદરી” (Unodari) જૈન ધર્મમાં એક બાહ્ય તપ (External Tap) છે.
સરળ ભાષામાં એની સમજ:
- “ઊણ” = થોડું ઓછું
- “ઉદર” = પેટ
અર્થાત્ પેટ પૂરેપૂરું ન ભરીને, પોતાની ભૂખથી ઓછું ખાવું – એને ઊણોદરી કહે છે.
મુખ્ય વાતો:
- શારીરિક અર્થ
- રોજ જે જેટલું સામાન્ય ખોરાક લેતા હોઈએ, તે કરતા થોડું ઓછું ખાવું. - પેટ થોડું ખાલી રહે, એ રીતે થોડું ભૂખ્યું રાખીને ખાવું.
- આંતરિક (ભાવ) અર્થ
- ફક્ત ખોરાક ઓછો નહી, પણ ઇચ્છાઓ ઓછું કરવી, - ક્રોધ, માન, માયા, લોભ જેવા કષાયને ઘટાડવાનો પ્રયત્ન કરવો.
- શુ માટે કરાય છે?
- શરીર હળવું અને સ્વસ્થ રહે - મન શાંત થાય - ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ આવે - ધર્મ‑સાધના, સ્વાધ્યાય, સમાયિક, ધ્યાનમાં મદદ મળે
- પરંપરા મુજબ
- ૧૨ તપમાં, ૬ બાહ્ય તપમાંથી બીજું તપ “ઊણોદરી” ગણાય છે. - શ્વેતામ્બર અને દિગમ્બર – બન્ને પરંપરામાં અર્થ એક જ: “ભૂખ કરતાં ઓછી માત્રામાં, સયમથી ખાવું અને ઇચ્છા ઘટાડવી.”
ઊણોદરી સાચી રીતે ત્યારે ગણાય, જ્યારે અહિંસા, સમ્યક દૃષ્ટિ, શાંતિપૂર્ણ ભાવ સાથે કરી હોય, ફક્ત શરીર ત્રાસ આપવા માટે નહિ.