“150 કલ્યાણક” વિષે સરળ ગુજરાતી માં સમજાવો છું.

---

150 કલ્યાણક શું છે?

1. એક તીર્થંકરના ૫ કલ્યાણક હોય છે

- ગર્ભ કલ્યાણક - જન્મ કલ્યાણક - દીક્ષા કલ્યાણક - માત્રજ્ઞાન (કેવલજ્ઞાન) કલ્યાણક - નિર્વાણ કલ્યાણક

1. પણ માત્ર હાલના ૨૪ તીર્થંકર નહિ,

શ્રેતામ્બર પરંપરામાં માન્યતા છે કે – - ભૂતકાળની ચૌવિસીઓ - વર્તમાન ચૌવિસીઓ - ભવિષ્યની ચૌવિસીઓ તથા ભારત ક્ષેત્ર અને ઐરાવત ક્ષેત્ર – આ બધાં મળીને કુલ ૧૫૦ કલ્યાણક ના પ્રસંગો એક જ દિવસે (મૌન એકાદશી) પર આવેછે. એટલેથી તેને “૧૫૦ કલ્યાણક” કહેવામાં આવે છે.

---

“૧૫૦ કલ્યાણક આવતા નમો” નો ભાવ

ભક્તિમાં આપણે કહીએ છીએ – “આવતા (થયા, થતા) બધા ૧૫૦ કલ્યાણકોને હું નમસ્કાર કરું છું.”

તેનો ભાવ એવો છે કે:

• ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્ય – ત્રણેય કાળમાં
• બધા તીર્થંકરોના
• જન્મથી લઈને નિર્વાણ સુધીના

જે જે પવિત્ર કલ્યાણક પ્રસંગો થયા છે / થવાના છે, તેમના પ્રત્યે અનંત શ્રદ્ધા, વિનય અને નમસ્કાર પ્રગટ કરવો.

---

“કલ્યાણક નો સાર વારೋ” (સરળ ભાવ)

એકદમ સરળ ભાષામાં “કલ્યાણક નો સાર” એવો લઈ શકાય:

• હે સિદ્ધ ભગવાન!

- તમારો ગર્ભમાં આવવાનો પ્રસંગ – મને શુદ્ધ આત્મા યાદ અપાવે છે. - તમારો જન્મ – સમ્યક માર્ગના પ્રગટ થવાનો આનંદ કરાવે છે. - તમારી દીક્ષા – સંસાર ત્યાગી આત્મકલ્યાણમાં લાગવાની પ્રેરણા આપે છે. - તમારો કેવલજ્ઞાન – સર્વજ્ઞત્વનું, સાચા જ્ઞાનનું સ્મરણ કરાવે છે. - તમારું નિર્વાણ – જન્મ–મરણથી પર શુદ્ધ મુક્ત અવસ્થાની પ્રેરણા આપે છે.

આ પાંચે કલ્યાણક, બધા તીર્થંકરોના, ત્રણેય કાળના, બે ક્ષેત્રોના – આ રીતે કુલ ૧૫૦ કલ્યાણકોનું સ્મરણ કરી અપણે પોતાની આત્માને શુદ્ધ કરવાની પ્રેરણા લઈએ – એ “૧૫૦ કલ્યાણક આવતાં નમો” અને “કલ્યાણક નો સાર” નો મુખ્ય અર્થ છે.

(આ વ્યાખ્યા ખાસ કરીને શ્રേതામ્બર પરંપરા મુજબ પ્રચલિત માન્યતા પર આધારિત છે.)