ek matra karm jo charam shariri nai bandhta
Charam‑śarīrī (જે આત્મા પોતાની છેલ્લી યોનીમાં છે) એક માત્ર આયુષ્ય કર્મ (Āyuṣya karma) નવું નહિં બાંધે.
સરળ ભાષામાં:
- આયુષ્ય કર્મ એટલે આગામી જન્મનું life‑span નક્કી કરનાર કર્મ.
- છેલ્લો જન્મ હોય એટલે હવે આગળ કોઈ જન્મ જ નથી, તેથી નવા આયુષ્ય કર્મનો બંધ (bandh) શક્ય નથી.
- તે આત્મા પાસે બાકી રહેલા બીજા કર્મો ક્ષય/ઉપશમથી પૂર્ણ થઈને મોક્ષ મળે છે, પણ નવી આયુષ્ય બંધનમાં નથી આવતી.
આ બાબતમાં દિગંબર અને શ્વેતાંબર – બંને પરંપરામાં સિદ્ધાંત એકસરખો છે: ચારમશરીરી દ્વારા ન બાંધાતું એક માત્ર કર્મ = આયુષ્ય કર્મ.