ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ದೊಂಬಿ (ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ) ಪುಸ್ತಕದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಂತವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು:

• ೧೦ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಸಾರಾಂಶ
• ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ
• ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲ ಜೈನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅರ್ಥ

ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

---

ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರ – ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿ

• ಗ್ರಂಥಕರ್ತ: ಆಚಾರ್ಯ ಉಮಾಸ್ವಾತಿ (ಉಮಾಸ್ವಾಮಿ)
• ಎರಡೂ ಪರಂಪರೆಗಳು (ಶ್ವೇತಾಂಬರ, ದಿಗಂಬರ್) ಇದನ್ನು ಜೈನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ೧೦ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮೊದಲೇ ಹೇಳುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂತ್ರ:

“ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ ಜ್ಞಾನ ಚಾರಿತ್ರಾಣಿ ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗಃ” ಅರ್ಥ: ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ (ಸರಿ ನಂಬಿಕೆ), ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ (ಸರಿ ಜ್ಞಾನ), ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ರ (ಸರಿ ಆಚರಣೆ) – ಇವುವೇ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ.

---

೧ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಜೀವ–ಅಜೀವ ಅಧ್ಯಾಯ

ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ: “ಆತ್ಮ (ಜೀವ) ಹಾಗೂ ಅನಾತ್ಮ (ಅಜೀವ) ಏನು?”

• ಆತ್ಮದ ಲಕ್ಷಣ – ಚೈತನ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವದು.
• ಜೀವಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ – ಒಂದಿಂದ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿರುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು (ಸಸ್ಯ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಭೂಮಿ ಜೀವಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಾನವರು ಇತ್ಯಾದಿ).
• ಅಜೀವ – ಚೈತನ್ಯವಿಲ್ಲದ ದ್ರವ್ಯಗಳು:

1. ಪುಡ್ಗಲ (ಪದರ್ತ/ಕಣ) 2. ಧರ್ಮ ದ್ರವ್ಯ (ಗತಿಯ ಸಹಾಯಕ) 3. ಅಧರ್ಮ ದ್ರವ್ಯ (ನಿಶ್ಚಲತೆಯ ಸಹಾಯಕ) 4. ಆಕಾಶ (ಸ್ಥಾನ) 5. ಕಾಲ (ಸಮಯ)

• ೬ ದ್ರವ್ಯ – ಜೀವ + ಮೇಲಿನ ೫ ಅಜೀವ.
• ಬಂಧಿತ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮದ ಭೇದ – ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಆತ್ಮ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಮಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ ಮೋಕ್ಷಸ್ಥ.

---

೨ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಲೋಕಸ್ವರೂಪ ಅಧ್ಯಾಯ (ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪ)

• ಜಗತ್ತಿನ ಮೂರು ಭಾಗ:

- ಅಧೋಲೋಕ, ಮಧ್ಯಲೋಕ, ಊರ್ಧ್ವಲೋಕ.

• ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಕಾರ, ಅದರ ಮಿತಿಗಳು, ಜೀವಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ.
• ನರಕ, ತಿರ್ಯಂಚ (ಪಶು/ಪಕ್ಷಿ/ಹುಳು), ಮನुष्य, ದೇವ ಲೋಕಗಳ ವಿವರಣೆ.
• ಮಾನವ ಜನ್ಮವೇ ಧರ್ಮ–ಸಾಧನೆಗೆ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಠ – ಇದು ಜೈನ ತತ್ವದ ದೃಢ ಹೇಳಿಕೆ.

---

೩ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಬಂಧ ಅಧ್ಯಾಯ (ಕರ್ಮಬಂಧ)

• ಹೇಗೆ ಕರ್ಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಜುಡುತ್ತದೆ?

- ಮಿಥ್ಯಾದರ್ಶನ (ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆ), ಅಸಂಯಮ, ಕಶಾಯ (ಕ್ರೋಧ, ಮಾನ, ಮಾಯಾ, ಲೋಭ) ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ.

• ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ಅವು ಬರುವ ವಿಧಾನ – ಆಸ್ರವ (ಕರ್ಮದ ಒಳಹರಿವು), ಬಂಧ (ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು).
• ಕರ್ಮದ ಬಾಂಧವ್ಯ – ಅವಧಿ, ತೀವ್ರತೆ, ಪ್ರಮಾಣ ಇತ್ಯಾದಿ.

---

೪ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಆಸ್ರವ ಅಧ್ಯಾಯ (ಕರ್ಮ ಪ್ರವಾಹ)

• ಆಸ್ರವ = ಪಾಪ–ಪುಣ್ಯ ರೂಪದ ಕರ್ಮಗಳು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಬರುವ ದಾರಿ/ಕಾರಣ.
• ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನ, ವಚನ, ಕಾಯಕದ ದುರಪಯೋಗದಿಂದ ಕರ್ಮದ ಆಸ್ರವ.
• ಹಿಂಸೆ, ಅಸತ್ಯ, ಚೋರ್ಯ, ಕುಪ್ರಮೇ, ಪರಿಗ್ರಹ – ಇವು ಆಸ್ರವ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಗಳು.

---

೫ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ವಿರತಿ/ಸಂವರ ಅಧ್ಯಾಯ

• ಸಂವರ = ಕರ್ಮದ ಹೊಸ ಆಸ್ರವವನ್ನು ತಡೆದುಹಾಕುವುದು.
• ಹೇಗೆ?

- ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ, ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ, ಸಮ್ಯಕ್ ಚಾರಿತ್ರ. - ಐದು ದೊಡ್ಡ ವ್ರತಗಳು – ಅಹಿಂಸಾ, ಸತ್ಯ, ಅಸ್ತೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಪರಿಗ್ರಹ. - ಗುಪ್ತಿಗಳು (ಮನ, ವಚನ, ಕಾಯಕ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಮತ್ತು ಸಮಿತಿ (ಚಲನೆ, ಭಾಷಣ, ಭೋಗ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರೂಕತೆ).

• ಸಂವರದಿಂದ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಕಡೆ ಸಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

---

೬ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ನಿರ್ಜರಾ ಅಧ್ಯಾಯ

• ನಿರ್ಜರಾ = ಬಂಧಿತ ಕರ್ಮದ ನಾಶ.
• ಎರಡು ರೀತಿಯದು:

1. ಸವಿಪಾಕ ನಿರ್ಜರಾ – ಕರ್ಮವು ತನ್ನ ಕಾಲ ಪೂರ್ತಿ ಫಲ ನೀಡಿ ಕೊನೆಗಾಣುವುದು. 2. ಅವಿಪಾಕ ನಿರ್ಜರಾ – ತಪಸ್ಸು, ಜಾಗೃತಿ, ಕಟಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವಧಿಯ ಮುಂಚೆಯೇ ಕರ್ಮ ಹಾನಿಯಾಗುವುದು.

• ಉಪವಾಸ, ವ್ರತ, ಜಾಗರಣೆ, ಕಠಿಣ ಸಂಯಮ – ಇವು ನಿರ್ಜರಾ ಸಾಧನೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಾದನಗಳು.

---

೭ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ನಿವೃತ್ತಿ/ನಯ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯ (ವಿವಿಧ ಜೀವ, ಲಿಂಗ, ಸ್ಥಿತಿ)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ:

• ಜೀವಿಗಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ವರ್ಗೀಕರಣ – ಗೋತ್ರ, ಲಿಂಗ, ಶರೀರ, ಆಯುಷ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ.
• ಪುರುಷ/ಸ್ತ್ರೀ/ನಪುಂಸಕ ಲಿಂಗ, ದೇಹರಚನೆ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವು ಕರ್ಮಫಲದ ರೂಪ ಎಂದು ವಿವರ.
• ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ – ಲಿಂಗ/ದೇಹ/ಜಾತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ; ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಜೈನ ತತ್ವ.

---

೮ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಪುಣ್ಯ–ಪಾಪ ಅಧ್ಯಾಯ

• ಪುಣ್ಯ – ಶುದ್ಧ ಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು (ದಾನ, ದಯೆ, ಉಪಕಾರ, ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ).
• ಪಾಪ – ಹಿಂಸೆ, ಕ್ರೋಧ, ಅಹಂಕಾರ, ಮೋಸ, ಲೋಭ, ದ್ವೇಷ, ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಇಬ್ಬರೂ ಬಂಧವೇ – ಪುಣ್ಯವು ಸುಖಕಾರಿ ಸಂಸಾರ, ಪಾಪವು ದುಃಖಕಾರಿ ಸಂಸಾರ – ಆದರೆ ಎರಡೂ ಬಂಧ; ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಬೇಕು.
• ಆದರೂ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಸಂಯಮ, ಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮಸಾಧನೆಯ ಅನುಕೂಲ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

---

೯ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ ಅಧ್ಯಾಯ

• ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ = ಆತ್ಮ–ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಂಬುವುದು.

- ತೀರ್ಥಂಕರ, ಸಿದ್ಧ, ಆಚಾರ್ಯ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾದುಗಳ (ಪಂಚಪರಮೇಷ್ಠಿ) ಮೇಲೆ ಶ್ರದ್ಧಾ. - ತತ್ತ್ವಗಳ (ಜೀವ, ಅಜೀವ, ಆಸ್ರವ, ಬಂಧ, ಸಂವರ, ನಿರ್ಜರಾ, ಮೋಕ್ಷ) ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚಯ ಶ್ರದ್ಧಾ.

• ಮಿಥ್ಯಾದರ್ಶನದ ೭–೮ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ.
• ಸಮ್ಯಕ್ ದರ್ಶನ ಇಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನ/ಚಾರಿತ್ರವೂ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವಾಗದು.

---

೧೦ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ – ಸಮ್ಯಗ್ಜ್ಞಾನ–ಚಾರಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಅಧ್ಯಾಯ

• ಜ್ಞಾನ – ಮತಿ (ಇಂದ್ರಿಯ ಜ್ಞಾನ), ಶ್ರುತ (ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾನ), ಅವಧಿ, ಮನಃಪರ್ಯಯ, ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ – ಇವುಗಳ ವಿವರಣೆ.
• ಚಾರಿತ್ರ –

- ಸಾಂಪ್ರತಿಕ (ಬಹಿರಂಗ ಸಂಯಮ) - ಪರ್ಯಾಯಾರ್ಥ (ಅಂತರಂಗ ಭಾವಶುದ್ಧಿ)

• ಕ್ರಮೇಣ ಕರ್ಮಕ್ಷಯದಿಂದ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ (ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವ), ನಂತರ ಶರೀರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ – ಮೋಕ್ಷ.
• ಮೋಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ – ಅನಂತ ಜ್ಞಾನ, ಅನಂತ ದರ್ಶನ, ಅನಂತ ಸುಖ, ಅನಂತ ವೀರ್ಯ – ಆತ್ಮದ ನಿಜ ಸ್ವಭಾವ.

---

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರಾಯಣ/ಅರ್ಥದ ವಿಷಯ

• ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದ ಪೂರ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ + ಪ್ರತಿ ಸೂತ್ರದ ನಿಖರ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಗ್ರಂಥದಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಗಾತ್ರ ಮಿತಿಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ನೀವು ಅಧ್ಯಾಯವಾರು ಅಥವಾ “ಒಂದು–ಒಂದು ಸೂತ್ರ” ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ಕೇಳಿದರೆ, ನಾನು ಪ್ರತಿ ಸೂತ್ರದ:

- ಮೂಲ ಪಾಠ (ಸಂಸ್ಕೃತ) - ಸರಳ, ಶುದ್ಧ ಜೈನ ಭಾವದ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ಹೀಗೆ ಕೊಡುವಂತೆ ಹಂತ–ಹಂತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು.

ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಸರಳ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ವಿವರಣೆ ಈಗಾಗಲೇ JainKnowledge.com ನಲ್ಲಿ ಇದೆ – ಅದನ್ನು ಓದಲೂ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ

ನೀವು ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದೀರಿ? ಉದಾ: “೧ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸೂತ್ರಗಳ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಂತವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯ.