યક્ષ યક્ષીની of 24 thithankar
જૈન ધર્મમાં દરેક ૨૪ તીર્થંકરનાં એક યક્ષ (પુરુષ દેવ) અને એક યક્ષિણી (સ્ત્રી દેવી) હોય છે, જેને શાસન દેવ–દેવી કહે છે. સામાન્ય સ્વીકારેલી યાદી આ મુજબ છે:
- શ્રી ઋષભદેવ (આદિનાથ)
- યક્ષ : ગોમુખ - યક્ષિણી : ચક્રેશ્વરી
- શ્રી અજીતનાથ
- યક્ષ : મહાયક્ષ - યક્ષિણી : પ્રજ્ઞાપ્તિ (કેટલાક ગ્રંથોમાં રોહિણી / અજીતા તરીકે પણ)
- શ્રી સંભવનાથ
- યક્ષ : ત્રિમુખ - યક્ષિણી : દુરિતારી
- શ્રી અભિન્દનનાથ
- યક્ષ : યક્ષ - યક્ષિણી : વજ્રશૃંખલા
- શ્રી સુમતિનાથ
- યક્ષ : તુંબુરુ - યક્ષિણી : પ્રજ્ઞાપ્તિ
- શ્રી પદ્મપ્રભુ
- યક્ષ : મણિભદ્ર - યક્ષિણી : શ્યામા / જ્વાલામાલિની
- શ્રી સુપાર્શ્વનાથ
- યક્ષ : માથંગ - યક્ષિણી : કાળી
- શ્રી ચંદ્રપ્રભુ
- યક્ષ : વિજય - યક્ષિણી : ભ્રુકુટી
- શ્રી પુષ્પદંત (સુવિધિનાથ)
- યક્ષ : અજીત - યક્ષિણી : મહાકાળી
- શ્રી શીતલનાથ
- યક્ષ : બ્રહ્મ યક્ષ - યક્ષિણી : અશોકા
- શ્રી શ્રેયાંસનાથ
- યક્ષ : યક્ષ - યક્ષિણી : માનવી
- શ્રી વસુપુજ્ય
- યક્ષ : કુમાર - યક્ષિણી : ધરણેન્દ્ર
- શ્રી વિમલનાથ
- યક્ષ : યક્ષ - યક્ષિણી : વિદ્યુતપ્રભા
- શ્રી અનંતનાથ
- યક્ષ : યક્ષ - યક્ષિણી : અનંતમતી
- શ્રી ધર્મનાથ
- યક્ષ : કિન્નર - યક્ષિણી : ગાંધારી
- શ્રી શાંતિનાથ
- યક્ષ : કિમ્પુરુષ - યક્ષિણી : નિર્વાણી
- શ્રી કુનથુનાથ
- યક્ષ : ગંધર્વ - યક્ષિણી : બાલ યક્ષિણી
- શ્રી અરનાથ
- યક્ષ : કિમ્પુરુષ - યક્ષિણી : વજ્રા
- શ્રી મલ્લિનાથ
- યક્ષ : કૂબેર - યક્ષિણી : અપરાજિતા
- શ્રી મુનિસુવ્રત સ્વામી
- યક્ષ : વરુણ - યક્ષિણી : નારદત્તા
- શ્રી નામિનાથ
- યક્ષ : યક્ષ - યક્ષિણી : કુસુમમાલા
- શ્રી નેમિનાથ
- યક્ષ : ગોમેધ - યક્ષિણી : અંબિકા
- શ્રી પાર્શ્વનાથ
- યક્ષ : ધરણેન્દ્ર (ક્યારેક માત્ર “પાર્શ્વ” / “માથંગ” પણ લખાય છે) - યક્ષિણી : પદ્માવતી
- શ્રી મહાવીર સ્વામી
- યક્ષ : માથંગ - યક્ષિણી : સિદ્ધાયિકા (કેટલાક પરંપરામાં મહામાનસી / પદ્માવતી નામ પણ મળે છે)
થોડા નામોમાં દિગંબર અને શ્વેતાંબર પરંપરામાં ફરક મળે છે, પણ ઉપરની યાદી સામાન્ય રીતે સ્વીકારેલી છે.