ફાગણ સુદ તેરસની “શત્રુંજય ૬ ગૌ યાત્રા” (છ ગૌ જાત્રા) વિશે ગુજરાતી માં સરળ સમજૂતી:

૧. કયાં અને ક્યારે થાય છે?

• સ્થળ: પાલીતાણા – શત્રુંજય મહાતીર્થ
• દિવસ: ફાગણ (ફાલ્ગુન) સુદ ૧૩ (તેરસ) – દર વર્ષ ફેબ્રુઆરી–માર્ચ વચ્ચે આવે છે
• એ દિવસે લાખો જૈન શ્રદ્ધાળુઓ ગિરિરાજ પર વિશેષ યાત્રા માટે આવે છે. આ યાત્રાને જ “૬ ગૌ યાત્રા / છ ગૌ જાતરા” કહેવામાં આવે છે। ( jainknowledge.com)

૨. “૬ ગૌ” એટલે શું?

• “૬ ગૌ” એટલે લગભગ ૧૫–૧૮ કિમી નો પરિક્રમામાર્ગ (પરિક્રમા + ચઢાણ).
• યાત્રિકો શત્રુંજય ગિરિરાજ તથા આસપાસના વિસ્તારનો લાંબો ચકર લગાવી ને મુખ્ય મંદિરોનું દર્શન કરે છે. ( jainknowledge.com)

૩. આ દિવસનું ધાર્મિક મહત્ત્વ

• જૈન પરંપરામાં માન્યતા છે કે શ્યામભ અને પ્રદ્યુમ્ન સાથે લાખો મुनિઓએ ભદવા ડુંગર, શત્રુંજય વિસ્તારમાં આ દિવસે મોક્ષ પામ્યો હતો, તેથી આ દિવસ મહા પુણ્યકારક ગણાય છે. ( jainknowledge.com)
• ભગવન આદિનાથ (ઋષભદેવ) પ્રત્યે વિશેષ ભક્તિ, ઉપવાસ, એકાસન, આયંબિલ વગેરે તપ સાથે આ યાત્રા કરવામાં આવે છે.

૪. યાત્રા દરમ્યાન પાલન થતી ખાસ બાબતો (લોકપ્રસિદ્ધ રીતો) ( jainknowledge.com) ઘણાં લોકો નીચે પ્રમાણે નિયમ પાળે છે (સ્થળ–પ્રમાણે ફેરફાર હોઈ શકે):

• ડ્રેસ કોડ

- પુરુષ: સફેદ કપડાં (વ્હાઈટ–વ્હાઈટ) - સ્ત્રીઓ: સરળ, સોભનીય, શક્ય હોય તો સફેદ/સાદા કપડાં; જીન્સ–ટીશર્ટ–કૅપ્રિ વગેરે ટાળવા.

• મોબાઇલ ફોન

- ગિરિરાજ–ક્ષેત્રમાં મોબાઇલ ન લાવવો અથવા બંધ રાખવો; ફોટોગ્રાફી ન કરવી.

• અહિંસા અને શિસ્ત

- ચાલતા સમયે ધીમે, સાવચેતીથી ચાલવું, જીવહિંસા ટાળવી. - ઉંચા અવાજે વાતચીત, હાસ્ય–મજાક, સંગીત વગાડવું ટાળવું.

• ભોજન સંબંધિત નિયમ

- યાત્રા દરમ્યાન ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ ઉપવાસ, એકાસન, ચૌવીહાર વગેરે કરે છે. - ખાસ કરીને કહી શકાય છે કે સિદ્ધવડ દેરાસર સુધીનું દર્શન થયા વગર કશુંજ ન લેવું, એ પછી જ પારણા કરવું.

૫. યાત્રાના મુખ્ય દર્શન સ્થળો (જેમનો ઉલ્લેખ થાય છે) ( jainknowledge.com) લોકપ્રસિદ્ધ રીતે ફાગણ સુદ તેરસની ૬ ગૌ યાત્રામાં મુખ્ય સ્થળો:

1. આદેશ્વર દાદા નું દર્શન
2. ચંદન તળાવડી
3. હિંગલાજ (હીંઘધજ) પાસેનાં પદચિન્હ / હડ્ડ સ્ટેપ્સનું દર્શન
4. આખી યાત્રા પૂર્ણ માનવા માટે અંતે સિદ્ધવડ દેરાસરનું દર્શન – અહીં સુધીનો માર્ગ પૂર્ણ થયો પછી જ યાત્રા પૂર્ણ ગણાય છે.

૬. આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?

• આ યાત્રા માત્ર “પ્રવાસ” નથી, એ તપ + ભક્તિ છે.
• નવકાર મંત્ર, પાઠ, સમાયક–પ્રતિક્રમણ, ભાવ–પૂજા કરીને મનને શાંત અને પવિત્ર રાખવું.
• ગુસ્સો, દ્વેષ, ઈર્ષ્યા, સ્પર્ધા છોડીને અંતરમાં શાંતિ અને ક્ષમા ભાવ પેદા કરવો – એ જ સાચી શત્રુંજય યાત્રા છે. ( jainknowledge.com)

વધુ વિગતવાર વાંચવા માટે તમે જૈન નોલેજ પર શત્રુંજય અને ફાગણ સુદ તેરસ વિષયક ખાસ લેખ જોઇ શકો છો