આઠ કર્મોના સંપૂર્ણ ક્ષયથી આત્મામાં કયા ગુણો પ્રગટ થાય છે ?
આઠેય કર્મોનો સંપૂર્ણ ક્ષય થાય એટલે જીવ સિદ્ધ આત્મા બને છે. ત્યારે આત્મામાં મુખ્યે નીચેના ગુણો પ્રગટ થાય છે:
- અનંત જ્ઞાન – દરેક પદાર્થનું, દરેક કાળનું, સર્વ પ્રકારનું સંપૂર્ણ જ્ઞાન.
- અનંત દર્શન – વિના અવરોધે સર્વનું સ્પષ્ટ સતત દર્શન.
- અનંત સુખ – કોઈ દુઃખ, ચિંતા, ભય, તણાવ વગરનું નિરંતર શાંતિમય સુખ.
- અનંત વિર્ય – અખૂટ, અષય શક્તિ; ક્ષય ન પામતી આત્મશક્તિ.
- વીતરાગતા – રાગ‑દ્વેષ, ક્રોધ, માન, માયા, લોભ વગેરે કષાયોનું સંપૂર્ણ લય; સંપૂર્ણ નિસ્પૃહતા.
- અશરીરીપણું (રൂപરહિત અવસ્થા) – કોઈ સ્થૂળ કે સૂક્ષ્મ શરીર નહિ રહે, માત્ર શુદ્ધ ચૈતન્ય સ્વરૂપ.
- અવનતિ‑ઉન્નતિ રહિત, અચલ અવસ્થા – હવે જન્મ‑મરણ નથી, ગતિ‑પરિવર્તન નથી; સદાકાળ માટે સિદ્ધશિલા પર સ્થિત.
સારમાં, આઠ કર્મોના સંપૂર્ણ ક્ષય પછી આત્માનું મૂળ સ્વરૂપ – શુદ્ધ, અનંત જ્ઞાન‑દર્શન‑સુખ‑વિર્યવાળું, વીતરાગ, અશરીરી – પૂરેપૂરું પ્રગટ થાય છે; એને જ મોક્ષ અથવા સિદ્ધપદ કહેવામાં આવે છે.