Mohaniya karm ni prakruti
Mohaniya karma ni prakruti એટલે મોહનીય કર્મના ભેદો.
જૈન દર્શન મુજબ મોહનીય કર્મ બે મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાય છે:
- દર્શન મોહનીય
- સમ્યક દર્શનને મોહિત/અવરોધિત કરે છે. - તેના 3 ભેદ છે: - મિથ્યાત્વ - સમ્યક્-મિથ્યાત્વ - સમ્યક્ત્વ મોહનીય
- ચારિત્ર મોહનીય
- આત્માના ચારિત્રને દૂષિત કરે છે. - તેના 25 ભેદ છે: - કષાય 4: - ક્રોધ - માન - માયા - લોભ - દરેક કષાયના 4 ઉપભેદ: - અનંતાનુબંધી - અપત્યાખ્યાનાવરણ - પ્રત્યાખ્યાનાવરણ - સંજ્વલન એટલે 4 × 4 = 16 - નૉકષાય 9: - હાસ્ય - રતિ - અરતિ - શોક - ભય - જુગુપ્સા - પુરુષવેદ - સ્ત્રીવેદ - નપુંસકવેદ
કુલ પ્રકૃતિઓ
- દર્શન મોહનીય = 3
- ચારિત્ર મોહનીય = 25
- કુલ = 28 પ્રકૃતિઓ
સારાંશ: મોહનીય કર્મ આત્માને મોહ, અજ્ઞાન અને વિકારમાં ફસાવે છે. તેથી તેને સર્વાધિક બળવાન કર્મ માનવામાં આવે છે.
જો ઈચ્છો તો હું આનું સરળ અર્થ, ટેબલ, અથવા યાદ રાખવાની સરળ રીત પણ આપી શકું.