જૈન ધર્મ અનુસાર, આપકાય (આપ કાય) એ પાંચ કાયોમાંનું એક છે. “કાય”નો અર્થ છે "શરીર", અને આપકાય એટલે પાણીમાં રહેનાર જીવાતોનો શરીર ધરાવતા જીવો.

પાંચ કાયના ભેદ:

1. સ્થાવર જીવ (એકેન્દ્રિય જીવ) – જેમાં પાંચ પ્રકાર આવે છે:

- પ્રથ્વી-કાય (માટીનાં જીવ) - અપ-કાય (પાણીનાં જીવ) - તેજસ-કાય (અગ્નિનાં જીવ) - વાયુ-કાય (હવામાં રહેનાર જીવ) - વનસ્પતિ-કાય (વનસ્પતિમાં રહેનાર જીવ)

આપકાય (પાણી-કાય) : આપકાય એટલે પાણીમાં રહેનાર એકેન્દ્રિય (એક ઈન્દ્રિય ધરાવતા) જીવો. તેઓ માત્ર સ્પર્શ ઈન્દ્રિય ધરાવે છે. જૈન શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે પાણીમાં પણ જીવ હોય છે, એટલે પાણીનું અનાવશ્યક નુકસાન કરવું, તેનાથી હિંસા થાય છે, જે અહિંસા સ્વરૂપ જૈન ધર્મમાં અયોગ્ય છે.

આપકાયના ઉદાહરણ:

• પાણીની એક તપકીરમાં અનેક સૂક્ષ્મ જીવો રહેલા હોય છે.
• આ જીવોને આંખથી દેખાઈ શકતા નથી, પણ જૈન શાસ્ત્રો અનુસાર તેઓનું અસ્તિત્વ માન્ય છે.

આ રીતે, આપકાય એટલે પાણીમાં રહેનારા એકેન્દ્રિય જીવાતો, અને તેમનું પણ જૈન ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ છે, ખાસ કરીને અહિંસાના સિદ્ધાંતને અનુરૂપ.