Darek jiv ne janmthi kyu gyan hoye che
Jainism pramāṇe, darek jiv ne janmthi "mati gyan" (અર્થાત્ ઇન્દ્રિયગમ્ય જ્ઞાન) hoy che. Mati gyan ne "indriya pratyakṣ gyan" pan kevāy che. Ā gyan panch indriyo ane man dwara prāpta thay che ane ā jiv nu pratham (prākṛtik) gyan chhe. Ā sivāy, jain darshan pramāṇe kul pānch prakar na gyan che:
- Mati gyan (મતિ જ્ઞાન) – Indriyo ane man dwara prāpta.
- Shrut gyan (શ્રુત જ્ઞાન) – Shravan dwara arth prāpti.
- Avadhi gyan (અવધી જ્ઞાન) – Vishesh adhikārthi, alaukik.
- Manahparyav gyan (મન:પર્યાય જ્ઞાન) – Bija na man nu gyan.
- Keval gyan (કેવલ જ્ઞાન) – Parmātmā gyan, sarvagnata.
Janm samaye badha jivo pase pratham prakar nu gyan, arthāt mati gyan, hamesha hoy chhe. Baki na chaar prakar na gyan vishesh sadhana, karmano kshay, athva vishesh yog dwara prāpta thay che.