જૈન ધર્મમાં અભાવી જીવ (અભવ્ય જીવ) એ એવા જીવોને કહેવામાં આવે છે જેમને મોક્ષ પ્રાપ્ત થવાની યોગ્યતા નથી.

અભાવી જીવના ખાસ “નામ” સામાન્ય રીતે અલગથી આપવામાં આવતા નથી, કારણ કે તે કોઈ વ્યક્તિગત નામોની યાદી નથી, પરંતુ જીવનો એક પ્રકાર છે.

અભાવી જીવની ઓળખ:

• જેઓ સમ્યક્ દર્શન તરફ ન જાય
• જેઓ મોક્ષમાર્ગને સ્વીકારી ન શકે
• જેમને ભવિષ્યમાં પણ મુક્તિની પ્રાપ્તિ ન થાય

શાસ્ત્રીય દૃષ્ટિએ જીવ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના કહેવાય:

1. ભવ્ય જીવ — જે મોક્ષ મેળવી શકે
2. અભવ્ય જીવ — જે મોક્ષ મેળવી શકતા નથી

જો તમે ઇચ્છો તો હું અભાવ્ય જીવની વિગત, લક્ષણો અને ભવ્ય-અભવ્યનો ભેદ પણ સરળ રીતે આપી શકું.