ભયવં કિં તત્તં ?
જૈન દર્શનમાં તત્ત્વ એટલે વાસ્તવિક સત્ય.
સામાન્ય રીતે સાત તત્ત્વ કહેવામાં આવે છે:
- જીવ — ચેતન આત્મા
- અજીવ — જડ પદાર્થ
- આસ્રવ — કર્મનું આવરણ આવવું
- બંધ — કર્મનો આત્મા સાથે બંધાવા
- સંવર — કર્મના પ્રવાહનો રોક
- નિર્જરા — કર્મનો ક્ષય થવો
- મોક્ષ — સર્વ કર્મથી સંપૂર્ણ મુક્તિ
કેટલીક જૈન પરંપરાઓમાં આને નવ તત્ત્વ તરીકે પણ સમજાવવામાં આવે છે, જેમાં પુણ્ય અને પાપ પણ ઉમેરાય છે.
સારાંશ: જૈન ધર્મમાં તત્ત્વનો અર્થ છે — આત્મા, કર્મ અને મુક્તિનો સાચો સ્વભાવ સમજવો.