જૈન ધર્મ અનુસાર કોઈ પણ એક “જાતિ” એવો નથી કે જે મર્યા પછી અવશ્ય નરકે જ જાય. નરકગતિ કર્મના આધારે મળે છે, જાતિના આધારે નહીં.

કયા જીવ નરકગતિના પ્રબળ બંધ કરે છે? જે જીવમાં આ પ્રકારના પાપ અને તીવ્ર કષાય હોય:

• અતિ હિંસા
• ક્રૂરતા અને પરપીડા
• અત્યંત ક્રોધ, માન, માયા, લોભ
• અસત્ય, ચોરી, અબ્રહ્મ અને પરિગ્રહમાં અતિ આસક્તિ
• અન્ય જીવોને ભારે દુઃખ આપવું
• ઘોર પાપકર્મોનું સતત આચરણ

અર્થાત, નરકમાં જવાનું કારણ “કર્મ” છે, “શરીર” નહીં.

જો સરળ ભાષામાં કહીએ તો:

• ખૂબ હિંસક અને ક્રૂર જીવ
• અત્યંત પાપમાં રત જીવ
• જે જીવ સતત અન્યને નુકસાન કરે છે

તે નરકગતિ બાંધી શકે છે.

પરંતુ અંતિમ નિર્ણય તો તેના કર્મો અને કષાયોની તીવ્રતા પર આધારિત છે. આથી જૈન ધર્મમાં હંમેશા અહિંસા, સંયમ, ક્ષમા અને તપ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.