કર્મ બંધના કારણો
જૈન ધર્મમાં કર્મ બંધના મુખ્ય કારણોને આસ્રવના કારણો પણ કહેવામાં આવે છે. મુખ્ય રીતે મિથ્યાત્વ, અવિરતિ, પ્રમાદ, કષાય અને યોગ — આ પાંચ કર્મબંધના મુખ્ય કારણો છે.
1. મિથ્યાત્વ
અર્થાત્ સમ્યક્ દર્શનનો અભાવ, તત્ત્વનો અવિશ્વાસ અથવા વિપરીત માન્યતા.2. અવિરતિ
ઇન્દ્રિયોના વિષયો અને હિંસા, અસત્ય, ચોરી, અબ્રહ્મ અને પરિગ્રહથી નિવૃત્તિનો અભાવ.3. પ્રમાદ
ધર્મમાં ઉદાસીનતા, બેદરકારી, આળસ અને અચેતનતા.4. કષાય
ક્રોધ, માન, માયા અને લોભ — આ ચાર કષાય કર્મોને મજબૂત રીતે બાંધે છે.5. યોગ
મન, વચન અને કાયાની પ્રવૃત્તિ. જ્યારે આ પ્રવૃત્તિઓ અશુદ્ધ હોય, ત્યારે કર્મ બંધ થાય છે.સારાંશ
અશુદ્ધ દૃષ્ટિ, અવિરત જીવન, પ્રમાદ, કષાય અને અશુદ્ધ મન-વચન-કાયાની પ્રવૃત્તિ — આ બધાથી કર્મ બંધ થાય છે.જૈન ધર્મમાં કર્મબંધથી બચવાનો માર્ગ છે:
- સમ્યક્ દર્શન
- સમ્યક્ જ્ઞાન
- સમ્યક્ ચારિત્ર
- કષાયનો ક્ષય
- અહિંસા અને સંયમ
જો તમે ઇચ્છો તો હું કર્મબંધના 5 કારણોનું સરળ ટેબલ પણ આપી શકું છું.