શ્વેતાંબર અને દિગંબર ગ્રંથોમાં ફરક કેમ છ
શ્વેતાંબર અને દિગંબર ગ્રંથોમાં ફરક મુખ્યત્વે પરંપરા, આગમ સ્વીકાર, અને સંરક્ષણની રીતના કારણે છે.
મુખ્ય કારણો:
- મૂળ આગમનું સંરક્ષણ
- શ્રી મહાવીર સ્વામીના નિર્વાણ પછી વાણીનું સંકલન અલગ અલગ રીતે થયું. - સમય સાથે સ્મૃતિ, પાઠપરંપરા અને લિપિમાં ફરક આવતાં ગ્રંથોની પરંપરા અલગ બની ગઈ.
- શ્વેતાંબર પરંપરા
- શ્વેતાંબર સમુદાય અંગ આગમો અને ઉપાંગોને મૂળ જૈન શાસ્ત્ર તરીકે સ્વીકારે છે. - તેઓ માને છે કે કેટલાક આગમ ગ્રંથો પરંપરાથી સાચવાયા અને લખાણરૂપે આવ્યા.
- દિગંબર પરંપરા
- દિગંબર પરંપરા માને છે કે મૂળ અંગ આગમ પૂર્ણરૂપે સમય સાથે લુપ્ત થયા. - તેથી તેઓ પછીના ગ્રંથો જેમ કે ષટ્ખંડાગમ, કષાયપ્રાભૃત, સમયસાર, પ્રવચનસાર વગેરેને વિશેષ મહત્વ આપે છે.
- આચાર અને સાધના પરંપરાનો પ્રભાવ
- આચાર, વસ્ત્ર, સાધુ જીવન અને સંઘની વ્યવસ્થા અલગ હોવાથી, - શાસ્ત્રોની પસંદગી અને વ્યાખ્યા પણ અલગ પડી.
સરળ ભાષામાં:
શ્વેતાંબર અને દિગંબર વચ્ચે વિચારધારા એક જ જૈન ધર્મની છે, પરંતુ શાસ્ત્રોના સ્વીકાર અને પાઠપરંપરામાં ફરક પડ્યો, તેથી ગ્રંથોમાં ભેદ દેખાય છે.મહત્વની વાત:
ફરક હોવા છતાં બન્ને પરંપરાનું મૂળ ધ્યેય એક જ છે:- અહિંસા
- અપરિગ્રહ
- સત્ય
- મોક્ષમાર્ગ
જો જોઈએ તો હું આનો શ્વેતાંબર–દિગંબર ગ્રંથોનો તફાવત ટેબલમાં પણ આપી શકું.