જૈન ધર્મ અનુસાર આત્મા અમર છે, પરંતુ કર્મબંધન થવાથી આત્માને જન્મ-મરણ અને સુખ-દુઃખનો અનુભવ કરવો પડે છે.

સરળ રીતે સમજીએ તો:

• આત્મા નાશવાન નથી — તે શાશ્વત છે.
• પરંતુ જ્યારે આત્મા કષાય

(ક્રોધ, માન, માયા, લોભ) અને અશુભ પ્રવૃત્તિથી કર્મ બાંધે છે, ત્યારે તે કર્મ આત્મા સાથે જોડાઈ જાય છે.

• આ કર્મો ફળ આપ્યા વગર રહેતા નથી.
• તેથી આત્મા પોતે અમર હોવા છતાં, કર્મોના પરિણામ રૂપે ભોગવવું પડે છે.

જૈન દૃષ્ટિએ કર્મ એવા છે જેમ કે:

• બીજ વાવો તો ફળ મળે,
• એ જ રીતે જે કર્મ બાંધવામાં આવે છે તેનું ફળ અવશ્ય આવે છે.

આથી:

• આત્મા અમર છે — આ તેનું સ્વરૂપ છે.
• કર્મ ભોગવવા પડે છે — કારણ કે આત્માએ પોતે જ કર્મબંધન કર્યું છે.

મોક્ષ ત્યારે મળે છે જ્યારે:

• નવું કર્મ બંધાય નહીં,
• જૂનું કર્મ ક્ષય પામે,
• અને આત્મા સંપૂર્ણ શુદ્ધ થઈ જાય.

ટૂંકમાં: આત્મા અમર છે, પણ કર્મબંધનના કારણે તેને તેના પરિણામ ભોગવવા પડે છે.