પરમ પરીણામિક ભાવ એટલે શું
108
પરમ પરિણામિક ભાવ એટલે આત્મામાં થતી એવી અતિ ઉત્તમ, શુદ્ધ અને અંતિમ પ્રકારની ભાવના/પરિણતિ, જે આત્માને તેની મૂળ શુદ્ધ અવસ્થાની તરફ લઈ જાય.
સરળ શબ્દોમાં:
- પરમ = સર્વોત્તમ
- પરિણામિક = આંતરિક પરિણતિ, ભાવાવસ્થા
- ભાવ = મન-આત્માની સ્થિતિ
અર્થાત્, જ્યારે આત્મામાં એવી ભાવના ઉત્પન્ન થાય કે જેમાં રાગ, દ્વેષ, મોહ, કષાય, અને સંસારિક આસક્તિ ઓછી થઈને સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક્ જ્ઞાન, સમ્યક્ ચારિત્ર તરફ ઝુકાવ વધે, ત્યારે તેને પરમ પરિણામિક ભાવ કહેવાય.
આ ભાવનો મુખ્ય સ્વભાવ:
- આત્મકલ્યાણ તરફ દોરી જવો
- શુદ્ધિ વધારવી
- કષાયોનો ક્ષય કરવો
- મોક્ષમાર્ગમાં સ્થિરતા આપવી
જૈન દૃષ્ટિએ આ ભાવ આત્માની ઊંચી આધ્યાત્મિક અવસ્થા દર્શાવે છે, જેમાં જીવ પોતાના સ્વરૂપને ઓળખીને શુદ્ધતા તરફ આગળ વધે છે.