કર્મના ઉદયે જીવમાં જે પરિણામ પ્રગટ થાય છે, તેને જૈન ધર્મમાં કર્મોદયજન્ય ભાવ અથવા કર્મજન્ય પરિણામ કહી શકાય છે.

સરળ ભાષામાં:

• કર્મ ઉદય એટલે બાંધેલ કર્મનો પાકવાનો સમય આવવો.
• ત્યારે જીવમાં શુભ અથવા અશુભ પરિણામ ઊભું થાય છે.
• આ પરિણામોના કારણે મન, વાણી અને શરીરમાં વિવિધ ફેરફાર દેખાય છે.

કર્મના ઉદયથી થતા મુખ્ય પરિણામો

1. સુખ-દુખનો અનુભવ

- શુભ કર્મના ઉદયે સુખ - અશુભ કર્મના ઉદયે દુખ

1. રાગ-દ્વેષનો ભાવ

- અનુકૂળ વસ્તુમાં રાગ - પ્રતિકૂળ સ્થિતિમાં દ્વેષ

1. કષાયનો ઉદય

- ક્રોધ - માન - માયા - લોભ

1. શારીરિક અને માનસિક સ્થિતિઓ

- તંદુરસ્તી, રોગ, શક્તિ, દુર્બળતા - શાંતિ, ચંચળતા, ભય, ઉદ્વેગ

1. જીવનની પરિસ્થિતિઓ

- જન્મ, આયુષ્ય, કુળ, ધન, માન-અપમાન, લાભ-હાનિ વગેરે

જૈન દૃષ્ટિએ મહત્વની વાત

કર્મનો ઉદય પરિસ્થિતિ આપે છે, પરંતુ જીવની અંદરની જાગૃતિ અને સમતાથી નવા બંધન ઘટાડી શકાય છે. એટલે ઉદય વખતે સમભાવ, ધર્મભાવ, અને અહિંસા રાખવી શ્રેષ્ઠ છે.

સાંક્ષેપમાં: કર્મના ઉદયે સુખ-દુખ, રાગ-દ્વેષ, કષાય, અને જીવનની વિવિધ પરિસ્થિતિઓ રૂપે પરિણામ પ્રગટ થાય છે.