આચાર્યનું સ્વરૂપ એટલે જૈન સંઘમાં મહાન સંયમ, જ્ઞાન અને ચારિત્ર્યથી યુક્ત સાધુનું ઉચ્ચ પદ.

આચાર્યના મુખ્ય ગુણો:

• શુદ્ધ ચારિત્ર્ય — સંપૂર્ણ સંયમ અને આચારનું પાલન
• અગાધ જ્ઞાન — આગમ અને તત્ત્વજ્ઞાનનો ઊંડો અભ્યાસ
• સંઘનું નેતૃત્વ — સાધુ-સાધ્વી સંઘનું માર્ગદર્શન
• શાસનપાલન — જૈન શાસ્ત્ર મુજબ વ્યવસ્થા રાખવી
• ઉપદેશ દેનાર — ધર્મ, સંયમ અને અહિંસાનો ઉપદેશ આપવો
• નમ્રતા અને વિકારરહિતતા — માન, ક્રોધ, માયા, લોભથી રહિત જીવન

જૈન પરંપરા મુજબ આચાર્ય માત્ર પદ નથી, પરંતુ ઉચ્ચ આત્મિક જવાબદારી છે. તેઓ સંઘને ધર્મમાર્ગે ચલાવે છે અને પોતે પણ સંપૂર્ણ રીતે તપ, સંયમ અને વિનયમાં સ્થિર રહે છે.

સાદા શબ્દોમાં: આચાર્ય = જૈન સાધુઓમાં સર્વોચ્ચ માર્ગદર્શક અને આદર્શ સંયમી મહાત્મા.