ચાતુર્માસ માં શું શું નહીં વપરાય
Answer
ચાતુર્માસમાં, જૈન પરંપરા મુજબ સામાન્ય રીતે નીચેની વસ્તુઓનો ત્યાગ કરવામાં આવે છે અથવા ઓછામાં ઓછો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે:- કંદમૂળ શાકભાજી: બટાકા, ડુંગળી, લસણ, ગાજર, મૂળા, ચકંદર, શક્કરિયા, આદુ વગેરે
- ભૂમિ નીચે ઉગતા પદાર્થો: કારણ કે તેમાં અતિસૂક્ષ્મ જીવ હોવાની શક્યતા વધુ માનવામાં આવે છે
- લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી: ઘણી પરંપરાઓમાં વરસાદી ઋતુમાં તેનો ત્યાગ પણ રાખવામાં આવે છે
- રાત્રિભોજન: ઘણા જૈન ગૃહસ્થો અને સાધુ-સાધ્વીઓ રાત્રે આહાર ટાળે છે
- અનુચિત રીતે તૈયાર થયેલું અથવા બહુ દિવસનું ભોજન: તાજું, સાત્ત્વિક અને ઓછું હિંસાત્મક આહાર રાખવાનો ભાવ હોય છે
Explanation
ચાતુર્માસ વરસાદની ઋતુનો સમય છે. આ સમય દરમિયાન જમીનમાં અને આસપાસ જીવસૃષ્ટિ વધુ સક્રિય હોય છે. તેથી જૈન ધર્મમાં અહિંસા અને સાવચેતીના ભાવથી કેટલીક વસ્તુઓનો ત્યાગ રાખવામાં આવે છે.તેમ છતાં, દરેક સંપ્રદાય અને દરેક પરિવારમાં નિયમો થોડા અલગ હોઈ શકે છે. એટલે ચોક્કસ નિયમ તમારા ગુરુભગવંત, સંપ્રદાય, અથવા પરિવારની પરંપરા મુજબ હોય શકે છે.
Spiritual Understanding
ચાતુર્માસનો મુખ્ય ભાવ માત્ર ખોરાકનો ત્યાગ નથી, પરંતુ:- અહિંસા વધારવી
- ઇન્દ્રિય-નિયમન કરવું
- તપ અને સંયમ વધારવો
- આત્મશુદ્ધિ તરફ આગળ વધવું
અટલે ચાતુર્માસમાં ત્યાગ એ શારીરિક નિયમ કરતાં વધુ આંતરિક સાધના છે.