ಉತ್ತರ

ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗೆ ಇರುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು / ಅನುಭವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀವಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ:

• ಏಕೇಂದ್ರಿಯ — 1 ಇಂದ್ರಿಯ
• ಬೇಂದ್ರಿಯ — 2 ಇಂದ್ರಿಯ
• ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ — 3 ಇಂದ್ರಿಯ
• ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ — 4 ಇಂದ್ರಿಯ
• ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯ — 5 ಇಂದ್ರಿಯ

ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೇಂದ್ರಿಯ, ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ, ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಯಾಕೆ ಆ ರೀತಿಯ ಜನ್ಮ/ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ವಿವರಣೆ

1) ಬೇಂದ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳು

• ಸ್ಪರ್ಶ
• ರಸನೆ

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• ಎರೆಹುಳು
• ಜಲಹುಳು
• ಶಂಖ
• ಜೇಲಿ ತರಹದ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು
• ಮೃದುವಾದ ಕೀಟಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು

2) ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳು

• ಸ್ಪರ್ಶ
• ರಸನೆ
• ಘ್ರಾಣ

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• ಇರುವೆ
• ಜೂ
• ಹುಳುಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು
• ಕೆಲ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು

3) ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳು

• ಸ್ಪರ್ಶ
• ರಸನೆ
• ಘ್ರಾಣ
• ದೃಷ್ಟಿ

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• ನೊಣ
• ಜೇನುನೊಣ
• ಸೊಳ್ಳೆ
• ಚೇಳು
• ಕೆಲವು ಹಾರುವ ಕೀಟಗಳು

ಇವರು ಏಕೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಮನುಷ್ಯರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆ?

ಜೈನ ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಕರ್ಮಬಂಧ.

• ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವದದು.
• ಆದರೆ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಹಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
• ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಬರಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಮಾನವಗತಿ-ನಾಮಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲ ಕರ್ಮಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
• ಬೇಂದ್ರಿಯ, ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ, ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಂಥ ಕರ್ಮಫಲ ಬರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಆ ರೀತಿಯ ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
• ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮಾನವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರ ದೇಹಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಸಂಖ್ಯೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ:

• ಮಾನವ = 5 ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದೇಹ
• ಬೇಂದ್ರಿಯ/ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ/ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ = ಕಡಿಮೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದೇಹ
• ಇದು ಆತ್ಮದ ಕಡಿಮೆತನವಲ್ಲ, ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಬಂದ ದೇಹಭೇದ ಮಾತ್ರ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ

ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಗಳಿಗೂ ಆತ್ಮವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ:

• ದೇಹ ಬೇರೆ
• ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೇರೆ
• ಅನುಭವಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಬೇರೆ

ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಮಗೆ ಸರ್ವಜೀವದಯೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಕಡಿಮೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯವರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸಹ ಜೀವಿಗಳು. ಅವರಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದು ಅಹಿಂಸೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ.

ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ

• ಬೇಂದ್ರಿಯ, ತ್ರಿನೇಂದ್ರಿಯ, ಚತುರಿಂದ್ರಿಯ ಎಂದರೆ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ.
• ಇವರು ಮಾನವರಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾನವ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕರ್ಮಸಾಮಗ್ರಿ ಇಲ್ಲ.
• ಆತ್ಮ ಒಂದೇ; ಕರ್ಮವೇ ದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀವು ಬೇಕಾದರೆ ನಾನು ಇದನ್ನೇ ಮುಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಷಣದಂತೆ ಅಥವಾ ಕೋಷ್ಟಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹ ಕೊಡಬಹುದು.