Answer

“દેવે આપ્યું ને દેવે લીધું” નો સામાન્ય અર્થ થાય છે: જે મળ્યું તે ભગવાને આપ્યું, અને જે ગયું તે પણ ભગવાને લીધું.

Explanation

જૈન દૃષ્ટિએ આ વાતને થોડું અલગ રીતે સમજવામાં આવે છે. જૈન ધર્મમાં કોઈ સર્જનહાર ભગવાન નથી, તેથી જૈન મત મુજબ:

• જે સુખ, સંપત્તિ, અવસર અથવા લાભ મળે છે, તે પુણ્યકર્મના ઉદયથી મળે છે.
• જે વસ્તુ, સંબંધ, શરીર, માન-સન્માન કે સુખ છૂટી જાય છે, તે પણ કર્મના ઉદય-ક્ષયને કારણે થાય છે.

અर्थાત, “દેવે આપ્યું ને દેવે લીધું” કરતાં જૈન ભાષામાં વધુ યોગ્ય સમજણ છે: “કર્મે આપ્યું અને કર્મે લીધું.”

Spiritual Understanding

આ સમજણ આપણને બે મહત્વની શીખ આપે છે:

• અહંકાર ઓછો થાય છે — “મારું બધું મારા કારણે જ છે” એવું માનવાનું બંધ થાય છે.
• વૈરાગ્ય અને સમભાવ વધે છે — મળ્યું ત્યારે અતિ ઉત્સાહ નહીં, ગયું ત્યારે અતિ શોક નહીં.

જૈન ધર્મમાં જીવનની દરેક સ્થિતિને કર્મના સિદ્ધાંતથી જોવામાં આવે છે.

Takeaway

આ કહેવતનો લોકપ્રિય અર્થ તો “ભગવાન આપે અને ભગવાન લઈ લે” એવો છે, પરંતુ જૈન દૃષ્ટિએ તેનું સાચું અર્થઘટન કર્મ આધારિત છે: પુણ્યથી મળે, અને કર્મના ઉદયથી જાય.