Answer

સમ્યક્ત્વને “તિલક” કહેવાય તો સર્વ વિરતિ એટલે સંપૂર્ણ ત્યાગનો માર્ગ — જેમાં જીવ હિંસા, અસત્ય, ચોરી, બ્રહ્મચર્યભંગ અને પરિગ્રહથી પૂરી રીતે નિવૃત્ત થાય છે.

Explanation

જૈન ધર્મમાં સાધનાના બે મુખ્ય સ્તર સમજાય છે:

• સમ્યકત્વ = સાચી શ્રદ્ધા, સાચું દર્શન
• સર્વ વિરતિ = સર્વ પાપકર્મોથી સંપૂર્ણ વિરમણ

સર્વ વિરતિનો અર્થ

“સર્વ” એટલે સંપૂર્ણ, અને “વિરતિ” એટલે છોડવું, નિવૃત્ત થવું.

અર્થાત્:

• પાપની પ્રવૃત્તિથી સંપૂર્ણ દૂર રહેવું
• પાંચ મહાવ્રતોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું
• સંસારના ભોગ-વિલાસથી મન, વચન અને કાયાથી નિવૃત્ત થવું

આ માર્ગ મુખ્યત્વે:

• સાધુ-સાધ્વી જીવન
• મહાવ્રતધારી જીવન

માટે છે.

સરળ રીતે ફરક

• સમ્યકત્વ: “મને સાચો માર્ગ મળ્યો”
• સર્વ વિરતિ: “હવે હું તે માર્ગ પર સંપૂર્ણ રીતે ચાલું છું અને બધાં પાપોથી નિવૃત્ત છું”

Spiritual Understanding

સમ્યક્ત્વ એ આત્માના જાગરણની શરૂઆત છે, અને સર્વ વિરતિ એ તે જાગરણનું ઊંડું આચરણ છે.

જૈન દૃષ્ટિએ:

• સમ્યક્ત્વ વિના ત્યાગ ટકતો નથી
• અને સર્વ વિરતિ વિના સમ્યક્ત્વની પૂર્ણ ફળશ્રુતિ દેખાતી નથી

એટલે સમ્યક્ત્વ આંતરિક પ્રકાશ છે, જ્યારે સર્વ વિરતિ તે પ્રકાશનું જીવનમાં પૂર્ણ અમલ છે.

Takeaway

સમ્યક્ત્વ = સાચી શ્રદ્ધા સર્વ વિરતિ = સંપૂર્ણ ત્યાગ અને મહાવ્રતનું જીવન

અર્થાત્, સમ્યકત્વ આત્માનો તિલક છે, અને સર્વ વિરતિ તે તિલકને જીવનમાં પૂર્ણ પવિત્ર આચરણ દ્વારા પ્રગટ કરવાનું નામ છે.