શરીરના બંધનથી ક્યારે મુક્ત થવાય
જય જિનેન્દ્ર! જૈન ધર્મ અનુસાર, શરીર (દેહ)ના બંધનથી મુક્તિ ત્યારે મળે છે, જ્યારે આત્મા સર્વKindsના કર્મબંધનથી (કર્મોના બંધનથી) સંપૂર્ણપણે મુક્ત થાય છે. તેને મોક્ષ કે મુક્તિ કહેવામાં આવે છે. મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યા પછી આત્મા જન્મ અને મૃત્યુના ચક્રથી મુક્ત થઈ જાય છે અને ફરીથી કોઈ શરીરમાં બાંધાતો નથી.
આ માટે સાધુતા, તપ, સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક્ જ્ઞાન અને સમ્યક્ ચારિત્રનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે. જ્યારે આત્મા પોતાના પર લાગેલા આખા કર્મો (આઘાતિયા અને અન-аઘાતિયા) ક્ષય કરી દે છે, ત્યારે તે શરીરના બંધનથી પૂર્ણપણે મુક્ત થઈ જાય છે.
સંદેશરૂપે: શરીરના બંધનથી સંપૂર્ણ મુક્તિ ત્યારે મળે છે, જ્યારે આત્મા દરેક પ્રકારના કર્મોથી મુક્ત થઇ જાય છે અને મોક્ષની અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે.