Answer

કર્મની ગુલામીમાંથી સંપૂર્ણ મુક્ત થવા માટે આત્માને રાગ, દ્વેષ, કષાય અને અહિંસા-વિરુદ્ધ પ્રવૃત્તિઓથી ધીમે ધીમે અલગ કરવું પડે છે. જૈન ધર્મમાં તેનું માર્ગદર્શન સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્ર છે.

Explanation

કર્મ બંધનનું મુખ્ય કારણ છે:

• મિથ્યાદર્શન
• અવિરતિ
• પ્રમાદ
• કષાય
• યોગની અશુદ્ધિ

આથી મુક્ત થવા માટે:

• સમ્યક દર્શન વિકસાવો
• સમ્યક જ્ઞાન દ્વારા આત્મા અને કર્મનો સાચો ભેદ સમજો
• સમ્યક ચારિત્ર પાળો
• અહિંસા, સત્ય, અચૌર્ય, બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહનું પાલન કરો
• સંયમ, તપ, સ્વાધ્યાય, પ્રતિક્રમણ અને ધ્યાન કરો
• ક્રોધ, માન, માયા, લોભને ઓછી કરો
• દરેક ક્રિયામાં સાવધાની અને જાગૃતિ રાખો

Spiritual Understanding

જૈન ધર્મ પ્રમાણે આત્મા સ્વરૂપથી શુદ્ધ છે; કર્મ તેનો સ્વભાવ નથી. કર્મની ગુલામી ત્યારે બને છે જ્યારે આત્મા રાગ-દ્વેષમાં બંધાય છે. સાચી સાધના આત્માને શાંત, નિર્મળ અને વિતરાગી બનાવે છે. અંતે સમસ્ત કર્મ ક્ષય થવાથી મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે.

Takeaway

કર્મની ગુલામીમાંથી મુક્તિ માટે બહારની માત્ર ક્રિયા નહીં, પણ અંદરની શુદ્ધિ જરૂરી છે. સમ્યક દર્શન + સંયમ + તપ + વિતરાગ ભાવ — આ જ મુક્તિનો સાચો માર્ગ છે.