જવાબ

સકડાલ મંત્રી મોક્ષ પામ્યા હતા એવું જૈન પરંપરામાં સ્પષ્ટ રીતે સ્થાપિત નથી. તેઓને સામાન્ય રીતે જિનશાસન અને ધર્મની રક્ષા માટે પ્રાણ આપનાર શ્રદ્ધાળુ અને ધર્મનિષ્ઠ પુરુષ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.

સમજણ

જૈન પરંપરામાં ઘણી મહાન વ્યક્તિઓએ ધર્મ, સત્ય, સમ્યક્ શ્રદ્ધા અને જિનશાસનની રક્ષા માટે કષ્ટો સહન કર્યા છે. સકડાલ મંત્રીનો પ્રસંગ પણ એવો જ ભાવ દર્શાવે છે કે તેમણે ધર્મની નિષ્ઠા છોડવાને બદલે પોતાના પ્રાણનો ત્યાગ કર્યો.

પરંતુ કોઈ જીવ મોક્ષ પામ્યો એવું કહેવા માટે પરંપરાગત આગમ, ચરિત્ર ગ્રંથો અથવા સ્વીકાર્ય જૈન પરંપરામાં સ્પષ્ટ આધાર જરૂરી હોય છે. સકડાલ મંત્રી અંગે “મોક્ષ પામ્યા” એવો નિશ્ચિત પરંપરાગત આધાર સર્વસામાન્ય રીતે સ્થાપિત નથી.

આધ્યાત્મિક સમજણ

સકડાલ મંત્રીનો જીવનપ્રસંગ આપણને શીખવે છે:

• ધર્મની નિષ્ઠા પ્રાણથી પણ ઊંચી માનવી.
• સમ્યક્ શ્રદ્ધા અને જિનશાસન પ્રત્યે અડગ રહેવું.
• કષ્ટો આવે તો પણ સત્ય અને ધર્મનો ત્યાગ ન કરવો.

સાર

સકડાલ મંત્રીને ધર્મ માટે પ્રાણ આપનાર મહાન ધર્મનિષ્ઠ પુરુષ તરીકે માનવા યોગ્ય છે; પરંતુ તેઓ મોક્ષ પામ્યા એવું નિશ્ચિત રીતે કહેવું યોગ્ય નથી, કારણ કે તે સ્પષ્ટ રીતે સ્થાપિત નથી.