લેવા ગયા પક્ષ પણ ચુકી ગયા લક્ષ
Answer
“લેવા ગયા પક્ષ પણ ચૂકી ગયા લક્ષ”નો અર્થ છે:
કોઈ વ્યક્તિ કોઈ એક પક્ષ, મત, પંથ, જૂથ કે બાહ્ય વાતને પકડવા જાય, પરંતુ સાચો લક્ષ્ય — આત્મકલ્યાણ, સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્ર — ચૂકી જાય.
Explanation
જૈન ધર્મમાં મુખ્ય લક્ષ્ય છે:
- આત્માની શુદ્ધિ
- કર્મોથી મુક્તિ
- રાગ-દ્વેષનો ક્ષય
- અહિંસા, સંયમ અને સમતા
- મોક્ષમાર્ગની પ્રગતિ
જો માણસ માત્ર “મારો પક્ષ સાચો”, “મારો જૂથ શ્રેષ્ઠ”, “મારી રીત જ સાચી” જેવા આગ્રહમાં ફસાઈ જાય, તો તે ક્યારેક ધર્મના સાચા હેતુથી દૂર થઈ જાય છે.
પક્ષ પકડવાથી અહંકાર, દ્વેષ, વિવાદ કે માન-અપમાનની ભાવના વધે, તો તે આત્મહિતમાં અવરોધ બને છે.
Spiritual Understanding
જૈન દૃષ્ટિએ ધર્મનો સાર બાહ્ય પક્ષપાતમાં નથી, પરંતુ આંતરિક પરિવર્તનમાં છે.
સાચો સાધક એ જુએ છે:
- મારા અંદર રાગ-દ્વેષ ઘટે છે કે નહીં?
- અહિંસા અને કરુણા વધે છે કે નહીં?
- મન, વચન અને કાયામાં સંયમ આવે છે કે નહીં?
- આત્મા તરફ દૃષ્ટિ જાગે છે કે નહીં?
જો આ લક્ષ્ય ભૂલી જઈએ અને માત્ર પક્ષમાં અટવાઈ જઈએ, તો કહેવાય કે “પક્ષ લેવા ગયા, પણ લક્ષ ચૂકી ગયા.”
Takeaway
જૈન ધર્મમાં પક્ષ કરતાં લક્ષ મહત્વનું છે. સાચો લક્ષ્ય છે આત્મજાગૃતિ, સમતા, અહિંસા અને મોક્ષમાર્ગ.