એક સતી ને આર્હત્ ધર્મ ના ગાઢ સંસ્કાર દેનારી માતા
જૈન ધર્મ અનુસાર, સતી સ્ત્રી એ છે, જે પોતાના જીવનમાં સત્ય, અહિંસા, બ્રહ્મચર્ય, અપરિગ્રહ અને અન્ય જૈન મૂલ્યોનું પાલન કરે છે. આવી સતી સ્ત્રી પોતાની સંતાનો અને પરિવારને જૈન ધર્મના સંસ્કાર આપી શકે છે.
આર્થત્ ધર્મ એટલે કે મુક્તિ માર્ગના તત્વો – સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક્ જ્ઞાન અને સમ્યક્ચારિત્ર્ય – નો ગાઢ સંસ્કાર દેવામાં માતાની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. માતા બાળકને બાળપણથી જૈન આચાર, તપ, ઉપવાસ, સ્વાધ્યાય, દયા, ક્ષમા, દાન વગેરે સંસ્કાર આપે છે.
જૈન સાહિત્યમાં ઘણા ઉદાહરણો છે જેમ કે બ્રાહ્મી – સુન્દરી, ચંદનાબાલા, શિવાદેવી વગેરે. આ માતાઓ એ પોતાની સંતાનોને આર્ય ધર્મના ગાઢ સંસ્કાર આપ્યા અને તેઓ ભાવિ આર્ય, તપસ્વી અથવા આરહત્ બન્યા.
ઉદાહરણ: – ભગવાન મહાવીર સ્વામીની માતા તૃશલા દેવીએ તેમને બાળપણથી જૈન ધર્મના સંસ્કાર આપ્યા. – સુપ્રસિદ્ધ જૈન સાધ્વી ચંદનાબાલાને પણ બાળપણમાં માતાએ જૈન મૂલ્યો શીખવ્યા હતા.
સારાંશ: એક સાચી સતી માતા પોતાના બાળકને આર્યધર્મ, તપ, ઉપવાસ, દયા અને ક્ષમા જેવા જૈન સંસ્કારોથી સજ્જ કરે છે, જેથી તે આરહત્ ધર્મ તરફ આગળ વધી શકે.