Answer

શત્રુંજય ગિરિના પરંપરાગત રીતે ૧૬ ઉદ્ધાર માનવામાં આવે છે.

પ્રથમ ઉદ્ધાર ભરત ચક્રવર્તીએ કરાવ્યો હતો — જે ભગવાન આદિનાથના પુત્ર હતા.

Explanation

જૈન પરંપરામાં “ઉદ્ધાર” એટલે તીર્થનું પુનઃસ્થાપન, જીર્ણોદ્ધાર અથવા મહિમાનું પુનરુત્થાન. શત્રુંજય તીર્થ અત્યંત પ્રાચીન અને પવિત્ર તીર્થ છે, અને વિવિધ કાળમાં મહાન રાજાઓ, શ્રાવકો અને આચાર્યોના પ્રભાવથી તેના ઉદ્ધાર થયેલા માનવામાં આવે છે.

પરંપરા મુજબ શત્રુંજયના ઉદ્ધારોમાં ભરત ચક્રવર્તી, રાવણનો પુત્ર, પાંડવો, આચાર્ય પાદલિપ્તસૂરીજી, મંત્રીશ્વર વસ્તુપાલ-તેજપાલ વગેરેના નામો સંકળાયેલા છે. પરંતુ તમામ ૧૬ ઉદ્ધારોની યાદી અલગ-અલગ પરંપરાગત ગ્રંથો અને સંપ્રદાયોમાં થોડા ફેરફાર સાથે મળે છે.

Spiritual Understanding

શત્રુંજય તીર્થને “તીર્થાધિરાજ” કહેવામાં આવે છે. અહીં અસંખ્ય આત્માઓએ સાધના, ભક્તિ અને તપ દ્વારા આધ્યાત્મિક કલ્યાણ મેળવ્યું છે. તેના ઉદ્ધારોની પરંપરા આપણને બતાવે છે કે જિનશાસન અને તીર્થોની રક્ષા-સેવા કરવી એ મહાન પુણ્યકાર્ય માનવામાં આવે છે.

Takeaway

શત્રુંજયના ૧૬ ઉદ્ધાર માનવામાં આવે છે, અને પ્રથમ ઉદ્ધાર ભરત ચક્રવર્તી દ્વારા થયો હતો.