જવાબ

ભગવાન મહાવીર સ્વામીને કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત થયા પછી તેમની પહેલી દિવ્ય વાણીનું પ્રગટ થવું પરંપરાગત રીતે પાવાપુરીમાં માનવામાં આવે છે, જ્યારે ગૌતમ સ્વામી તેમના પ્રથમ ગણધર બન્યા.

જૈન પરંપરા અનુસાર, ભગવાન મહાવીરના કેવળજ્ઞાન પછી દેવોએ સમવસરણ રચ્યું. ત્યાં ભગવાનની દિવ્ય ધ્વનિ પ્રગટ થઈ, અને ગૌતમ સ્વામીએ તેને સમજાવીને શિષ્યોને ઉપદેશરૂપે પ્રસ્તુત કરી. આથી ગૌતમ સ્વામી ભગવાન મહાવીરના મુખ્ય શિષ્ય અને પ્રથમ ગણધર ગણાય છે.

સમજૂતી

ભગવાન મહાવીરને કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું પછી તેઓ સર્વજ્ઞ બન્યા. પરંતુ જૈન પરંપરામાં તીર્થંકરની વાણી સામાન્ય માનવી જેવી બોલચાલ રૂપે નહીં, પરંતુ દિવ્ય ધ્વનિ રૂપે માનવામાં આવે છે.

આ દિવ્ય ધ્વનિને ગણધરો શાસ્ત્રરૂપે ગોઠવે છે. તેથી:

• ભગવાન મહાવીરની પ્રથમ વાણી સમવસરણમાં પ્રગટ થઈ.
• ગૌતમ સ્વામી પ્રથમ ગણધર બન્યા.
• ગૌતમ સ્વામીએ ભગવાનની વાણીનો અર્થ ગ્રહણ કરીને શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ અને સાધુ-સાધ્વીઓને સમજાવ્યો.

આધ્યાત્મિક સમજ

આ ઘટના જૈન ધર્મમાં ખૂબ મહત્વની છે, કારણ કે અહીંથી ભગવાન મહાવીરના ઉપદેશનું સંગઠિત પ્રસારણ શરૂ થયું. ગણધર પરંપરા દ્વારા જ ભગવાનની વાણી આગમરૂપે આગળ ચાલી.

સાર

ભગવાન મહાવીરની કેવળજ્ઞાન પછીની પહેલી વાચના સમવસરણમાં પ્રગટ થયેલી દિવ્ય વાણી માનવામાં આવે છે, અને તેને ગૌતમ સ્વામીએ પ્રથમ ગણધર તરીકે સમજાવી.