Answer

Jain Dharma મુજબ Diksha લીધા વિના પણ ઘણા આત્માઓએ મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યો છે. ખાસ કરીને Tirthankar Bhagwanની માતાઓ અને કેટલાક મહાન શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ વિશે પરંપરામાં માન્યતા મળે છે કે તેઓએ અંતે ઉત્તમ ભાવ, સમ્યક દર્શન અને શુદ્ધ આધ્યાત્મિક અવસ્થાથી મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યો.

પરંતુ ચોક્કસ “કોણ-કોણ” ની સંપૂર્ણ યાદી પરંપરા પ્રમાણે અલગ-અલગ રીતે સમજાવવામાં આવે છે, તેથી હું અચોક્કસ નામોની યાદી આપી શકતો નથી.

Explanation

Jain Dharmaમાં મોક્ષ માટે મુખ્ય કારણ માત્ર બાહ્ય વેશ કે દીક્ષા નથી, પરંતુ:

• સમ્યક દર્શન
• સમ્યક જ્ઞાન
• સમ્યક ચારિત્ર
• કર્મોની સંપૂર્ણ નિર્જરા
• વિતરાગ ભાવ

આ કારણે શ્રાવક અવસ્થામાં રહેલા આત્મા પણ ખૂબ ઊંચી આધ્યાત્મિક પ્રગતિ કરી શકે છે. જોકે સામાન્ય રીતે પૂર્ણ મોક્ષ માટે અંતિમ અવસ્થામાં પરમ ચારિત્ર અને સંપૂર્ણ રાગ-દ્વેષનો ક્ષય આવશ્યક છે.

Spiritual Understanding

દીક્ષા ખૂબ મહાન અને મોક્ષમાર્ગ માટે અત્યંત શક્તિશાળી સાધન છે, પરંતુ Jain Dharmaનો મુખ્ય ભાર આત્માની આંતરિક શુદ્ધિ પર છે.

અર્થાત્:

• માત્ર વેશ બદલવાથી મોક્ષ નથી.
• શુદ્ધ ભાવ વિના સાધુપણું પણ અધૂરું છે.
• શુદ્ધ આત્મભાવથી ગૃહસ્થ પણ ઊંચી આધ્યાત્મિક સ્થિતિ મેળવી શકે છે.

Takeaway

Jain Dharma શીખવે છે કે મોક્ષનો સાચો માર્ગ અંતરંગ વિરાગ, સમ્યક દર્શન અને કર્મક્ષય છે. Diksha મહાન સાધન છે, પરંતુ અંતિમ સિદ્ધિ આત્માની સંપૂર્ણ શુદ્ધિથી થાય છે.