જવાબ

જૈન દર્શનમાં “પ્રિયંગ” શબ્દનો અર્થ સામાન્ય રીતે પ્રિય લાગતું, મનગમતું, અથવા આસક્તિ પેદા કરતું વિષય/પદાર્થ એવો થાય છે.

સમજણ

“પ્રિય” એટલે ગમતું કે મનને સુખદ લાગતું. “પ્રિયંગ” એવો વિષય, પદાર્થ, વ્યક્તિ, ભોગ કે પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે જેના પ્રત્યે જીવને રાગ અથવા આસક્તિ થાય.

જૈન દર્શન પ્રમાણે:

• જે વસ્તુ ગમે છે તેના પ્રત્યે રાગ થાય છે.
• જે વસ્તુ ન ગમે તેના પ્રત્યે દ્વેષ થાય છે.
• રાગ અને દ્વેષ બંને આત્માને કર્મબંધ તરફ લઈ જાય છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

જૈન સાધનામાં મુખ્ય પ્રયત્ન એ છે કે જીવ પ્રિય અને અપ્રિય બંનેમાં સમભાવ રાખે. કારણ કે “પ્રિય” વસ્તુ પ્રત્યેની આસક્તિ પણ મોક્ષમાર્ગમાં બંધનરૂપ બને છે.

સાર

પ્રિયંગ = જે પ્રિય લાગે અને જેના પ્રત્યે આસક્તિ થવાની શક્યતા હોય. જૈન ધર્મ શીખવે છે કે પ્રિય વસ્તુમાં પણ રાગ ન વધારવો અને સમતા રાખવી.