જવાબ

જૈન દર્શન મુજબ ચારબી શરીરમાં રહેલો એક પ્રકારનો અશુદ્ધ પદાર્થ માનવામાં આવે છે. તે શરીરના આંતરિક દ્રવ્યોમાં ગણાય છે અને આત્માની શુદ્ધ સ્વભાવથી સંપૂર્ણપણે ભિન્ન છે.

સમજણ

જૈન તત્ત્વચિંતન મુજબ શરીર પુદગલ દ્રવ્યથી બનેલું છે. તેમાં હાડકાં, માંસ, લોહી, ચામડી, મજ્જા, ચારબી વગેરે પદાર્થો આવે છે.

ચારબી વિશે મુખ્ય સમજણ:

• તે શરીરનો ભૌતિક પદાર્થ છે.
• તે આત્મા નથી.
• તે નાશવાન છે.
• તે પ્રત્યે મોહ કે આસક્તિ રાખવી આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ યોગ્ય નથી.

જૈન સાધનામાં શરીરના આવા પદાર્થોનું ચિંતન વૈરાગ્ય વધારવા માટે કરવામાં આવે છે — એટલે કે “આ શરીર શુદ્ધ આત્મા નથી, પરંતુ અશુદ્ધ અને નાશવાન પદાર્થોથી બનેલું છે.”

આધ્યાત્મિક સમજણ

જૈન ધર્મમાં આત્મા ચૈતન્યમય, જ્ઞાનમય અને અનંત ગુણોવાળો છે; જ્યારે શરીર જડ અને ક્ષણભંગુર છે. ચારબી જેવા શરીરપદાર્થોનું સ્મરણ સાધકને શરીર પ્રત્યેનો મોહ ઘટાડવામાં અને આત્મસ્વરૂપ તરફ વળવામાં મદદ કરે છે.

સાર

ચારબી એટલે શરીરમાં રહેલો ભૌતિક અને અશુદ્ધ પદાર્થ; તે આત્માથી અલગ છે. જૈન દર્શનમાં તેનું ચિંતન વૈરાગ્ય અને આત્મજાગૃતિ માટે થાય છે.