જવાબ

જૈન ધર્મમાં આચાર્ય મહારાજના ૩૬ ગુણ જણાવવામાં આવ્યા છે. તે સામાન્ય રીતે આ રીતે સમજાવવામાં આવે છે:

• ૫ મહાવ્રત
• ૫ સમિતિ
• ૩ ગુપ્તિ
• ૫ ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ
• ૬ આવશ્યક
• ૧૦ યતિધર્મ
• ૧ જ્ઞાન
• ૧ દર્શન

કુલ: ૫ + ૫ + ૩ + ૫ + ૬ + ૧૦ + ૧ + ૧ = ૩૬ ગુણ

વિગત

૧. પાંચ મહાવ્રત

• અહિંસા મહાવ્રત
• સત્ય મહાવ્રત
• અચૌર્ય મહાવ્રત
• બ્રહ્મચર્ય મહાવ્રત
• અપરિગ્રહ મહાવ્રત

૨. પાંચ સમિતિ

• ઈર્યા સમિતિ
• ભાષા સમિતિ
• એષણા સમિતિ
• આદાન-નિક્ષેપણ સમિતિ
• ઉત્સર્ગ સમિતિ

૩. ત્રણ ગુપ્તિ

• મન ગુપ્તિ
• વચન ગુપ્તિ
• કાય ગુપ્તિ

૪. પાંચ ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ

• ચક્ષુ ઇન્દ્રિયનો સંયમ
• શ્રવણ ઇન્દ્રિયનો સંયમ
• ઘ્રાણ ઇન્દ્રિયનો સંયમ
• રસના ઇન્દ્રિયનો સંયમ
• સ્પર્શ ઇન્દ્રિયનો સંયમ

૫. છ આવશ્યક

• સમાયિક
• ચતુર્વિંશતિ સ્તવ
• વંદના
• પ્રતિક્રમણ
• કાયોત્સર્ગ
• પ્રત્યાખ્યાન

૬. દસ યતિધર્મ

• ક્ષમા
• માર્દવ
• આર્જવ
• શૌચ
• સત્ય
• સંયમ
• તપ
• ત્યાગ
• આકિંચન્ય
• બ્રહ્મચર્ય

૭. જ્ઞાન

• શાસ્ત્ર અને તત્ત્વનું સાચું જ્ઞાન

૮. દર્શન

• સમ્યક્ દર્શન — તત્ત્વો પ્રત્યે સાચી શ્રદ્ધા

આધ્યાત્મિક સમજણ

આ ૩૬ ગુણ આચાર્ય મહારાજની મહાનતા દર્શાવે છે. આચાર્ય માત્ર સાધુ નથી, પરંતુ સમગ્ર સાધુ-સાધ્વી સંઘના માર્ગદર્શક હોય છે. તેઓ પોતાના જીવનમાં સંયમ, તપ, વિનય, જ્ઞાન અને સમ્યક્ દર્શનને ઉતારીને બીજાને પણ મોક્ષમાર્ગ તરફ દોરી જાય છે.

સાર

આચાર્યના ૩૬ ગુણ એટલે સંપૂર્ણ સંયમ, સદાચાર, જ્ઞાન અને સમ્યક્ દર્શનથી ભરેલું આધ્યાત્મિક નેતૃત્વ.