જવાબ

હા, જૈન પરંપરા મુજબ ભરત ક્ષેત્રના મનુષ્ય ભવ પછી તરત મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં મનુષ્ય ભવ મળવો શક્ય છે — પરંતુ તે જીવના આયુષ્ય કર્મ, ગતિ, નામ કર્મ, ગોત્ર કર્મ અને પુણ્ય-પાપના બંધ પર આધારિત છે.

આ કોઈ સામાન્ય અથવા નિશ્ચિત નિયમ નથી કે ભરત ક્ષેત્ર પછી અવશ્ય મહાવિદેહમાં જ જન્મ મળે. પરંતુ યોગ્ય કર્મોદય હોય તો આવું થઈ શકે છે.

સમજૂતી

જૈન ધર્મમાં જન્મસ્થાન અને ભવનો નિર્ણય જીવના કર્મો દ્વારા થાય છે.

મનુષ્ય ગતિમાં જન્મ માટે જીવને મનુષ્ય આયુષ્ય કર્મનો બંધ થયો હોય અને યોગ્ય પુણ્ય હોય તો તે ફરી મનુષ્ય જન્મ મેળવી શકે છે.

તે મનુષ્ય જન્મ:

• ભરત ક્ષેત્રમાં,
• ઐરાવત ક્ષેત્રમાં,
• અથવા મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં

મળી શકે છે.

મહાવિદેહ ક્ષેત્ર વિશેષ મહત્વનું માનવામાં આવે છે કારણ કે ત્યાં વર્તમાન સમયમાં પણ તીર્થંકર ભગવાન વિરાજમાન હોય છે અને સમવસરણમાં ધર્મદેશના પ્રાપ્ત થવાની શક્યતા રહે છે.

આધ્યાત્મિક સમજ

ભરત ક્ષેત્રમાં હાલ દુષમ કાળ ચાલે છે, જેમાં કેવળજ્ઞાન અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ સીધી રીતે શક્ય નથી એમ પરંપરાગત જૈન માન્યતા છે. તેથી શ્રદ્ધાળુઓ મહાવિદેહ ક્ષેત્રની ભાવના કરે છે, જેથી ત્યાં જન્મ લઈને જીવંત તીર્થંકર ભગવાનના દર્શન-દેશના પ્રાપ્ત કરી આત્મકલ્યાણ કરી શકે.

પરંતુ માત્ર ઇચ્છા પૂરતી નથી. તેના માટે જરૂરી છે:

• સમ્યક દર્શનનો ભાવ,
• દેવ-શાસ્ત્ર-ગુરુ પ્રત્યે શ્રદ્ધા,
• અહિંસા અને સંયમ,
• સત્કર્મ અને શુદ્ધ ભાવ,
• મહાવિદેહ ક્ષેત્રની શુભ ભાવના.

Takeaway

ભરત ક્ષેત્રના મનુષ્ય ભવ પછી તરત મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં મનુષ્ય ભવ મળવો શક્ય છે, પણ તે જીવના કર્મ અને ભાવના પર આધારિત છે; નિશ્ચિત કે આપોઆપ મળતો જન્મ નથી.