જવાબ

જૈન ધર્મ પ્રમાણે મોક્ષ માત્ર ચોથા આરમાં જ મળી શકે છે.

સમજણ

જૈન કાળચક્રમાં ૬ આરા હોય છે:

• ૧લો આરો – સુષમા સુષમા
• ૨જો આરો – સુષમા
• ૩જો આરો – સુષમા દુષમા
• ૪થો આરો – દુષમા સુષમા
• ૫મો આરો – દુષમા
• ૬ઠ્ઠો આરો – દુષમા દુષમા

આમાં મોક્ષ, કેવળજ્ઞાન અને તીર્થંકર પ્રભુનું પ્રગટ થવું મુખ્યત્વે ચોથા આરમાં થાય છે.

અત્યારે આપણે ૫મા આરમાં છીએ, તેથી વર્તમાન સમયમાં ભરત ક્ષેત્રમાં મોક્ષ મળતો નથી. પરંતુ ધર્મસાધના, સમ્યક દર્શન, વ્રત, તપ, સ્વાધ્યાય અને આત્મશુદ્ધિ દ્વારા ભવિષ્યના મોક્ષ માટે કારણો બાંધી શકાય છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

મોક્ષ આત્માની સર્વ કર્મોથી સંપૂર્ણ મુક્તિ છે. તેના માટે યોગ્ય કાળ, ક્ષેત્ર, ભાવ અને સાધના જરૂરી છે. ચોથો આરો એવો કાળ છે જેમાં આત્મા અંતિમ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

સાર

જૈન ધર્મ મુજબ મોક્ષ ચોથા આરમાં મળે છે; અત્યારે ૫મા આરમાં આપણે મોક્ષના કારણો તૈયાર કરી શકીએ છીએ.