Answer

“16 Upvas ni kriya” Jain Dharmaમાં 16 ઉપવાસની તપશ્ચર્યા કરવાની વિધિ માટે કહેવાય છે. તેમાં સાધક 16 દિવસ સુધી ઉપવાસ કરે છે અને સાથે સમાયિક, પ્રતિક્રમણ, સ્વાધ્યાય, જપ, ધ્યાન, દેવ-ગુરુ-ધર્મની ભાવના અને આત્મચિંતન કરે છે.

સામાન્ય રીતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો

• 16 ઉપવાસ જેવી મોટી તપશ્ચર્યા હંમેશાં ગુરુભગવંત, સાધુ-સાધ્વીજી અથવા જાણકાર શ્રાવક-શ્રાવિકાની માર્ગદર્શન હેઠળ કરવી.
• ઉપવાસ દરમિયાન મન, વચન અને કાયાની શુદ્ધિ રાખવી.
• ક્રોધ, માન, માયા, લોભથી બચવાનો ખાસ પ્રયત્ન કરવો.
• જેટલું બને તેટલું મૌન, ધ્યાન, પ્રતિક્રમણ અને શાસ્ત્ર-સ્વાધ્યાય કરવો.
• દેવ, ગુરુ અને ધર્મ પ્રત્યે શ્રદ્ધા વધે તેવો ભાવ રાખવો.

ક્રીયાનો ભાવ

16 ઉપવાસનો મુખ્ય હેતુ માત્ર ખોરાકનો ત્યાગ નથી, પરંતુ આત્માની શુદ્ધિ, કર્મોની નિર્જરા અને ઇન્દ્રિય-વિષયોથી વિરક્તિનો અભ્યાસ છે.

મહત્વપૂર્ણ સૂચના

16 ઉપવાસની ચોક્કસ વિધિ, પચ્ચખાણ, મંત્ર, દેરાસર વિધિ અથવા પારણા વગેરે પરંપરા પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. તેથી તેની સંપૂર્ણ અને યોગ્ય ક્રિયા માટે તમારા ગુરુભગવંત અથવા તમારી સંઘ-પરંપરાના જાણકાર વ્યક્તિ પાસેથી વિધિ લેવી યોગ્ય છે.

Takeaway

16 ઉપવાસ તપ શરીરને કષ્ટ આપવા માટે નથી, પરંતુ આત્માને જાગૃત કરવા, સંયમ વધારવા અને કર્મનિર્જરા માટેનું પવિત્ર સાધન છે.