nau upvas ki vidhi
Answer
Nau Upvas એટલે સતત 9 ઉપવાસ કરવાની તપશ્ચર્યા. તેની વિધિ સામાન્ય રીતે પોતાના સંઘ, ગુરુભગવંત/સાધુ-સાધ્વીજી અથવા વડીલ શ્રાવક-શ્રાવિકાના માર્ગદર્શન મુજબ કરવી જોઈએ.
સામાન્ય વિધિ
- સંકલ્પ: તપ શરૂ કરતા પહેલાં મનમાં શુદ્ધ ભાવથી સંકલ્પ કરવો.
- ઉપવાસ: સતત 9 દિવસ અન્નનો ત્યાગ કરવો.
- પાણી: ઉકાળેલું પાણી જ લેવું, તે પણ નિયમ મુજબ અને સમયમર્યાદામાં.
- દેવ-ગુરુ-ધર્મની આરાધના: રોજ પ્રતિક્રમણ, સામાયિક, સ્વાધ્યાય, નવકાર મંત્ર, સ્તવન-સ્તુતિ વગેરે કરવું.
- અહિંસા અને સંયમ: મન, વચન અને કાયાથી શક્ય તેટલી શુદ્ધતા રાખવી.
- કષાયનો ત્યાગ: ક્રોધ, માન, માયા, લોભથી બચવાનો વિશેષ પ્રયત્ન કરવો.
- પારણા: 9મા ઉપવાસ પછી યોગ્ય દિવસે અને યોગ્ય સમયે પારણું કરવું.
ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
- આ તપ શરીર અને મન બંનેની ક્ષમતા પ્રમાણે કરવું.
- બીમારી, દવા, ઉંમર અથવા નબળાઈ હોય તો પહેલા ગુરુભગવંત અને પરિવારજનોની સલાહ લેવી.
- નૌ ઉપવાસમાં માત્ર ભૂખ્યા રહેવું મુખ્ય નથી; મુખ્ય ભાવ છે આત્મશુદ્ધિ, સંયમ અને કર્મનિર્જરા.
Spiritual Understanding
જૈન ધર્મમાં ઉપવાસનો હેતુ શરીરને કષ્ટ આપવો નથી, પરંતુ ઇન્દ્રિયો પર સંયમ, રાગ-દ્વેષમાં ઘટાડો અને આત્મા તરફ જાગૃતિ વધારવી છે. શુદ્ધ ભાવથી કરેલું તપ કર્મનિર્જરાનું સાધન માનવામાં આવે છે.
Takeaway
નૌ ઉપવાસ શ્રદ્ધા, સંયમ અને શુદ્ધ ભાવથી કરવાનું તપ છે. તેની ચોક્કસ વિધિ માટે પોતાના જૈન સંઘ અથવા ગુરુભગવંતનું માર્ગદર્શન લેવું શ્રેષ્ઠ છે.