જીવ શું છે
2
Answer
જૈન ધર્મમાં જીવ એટલે ચેતન તત્ત્વ — જેમાં જાણવાની અને અનુભવવાની શક્તિ હોય છે.
સરળ ભાષામાં, આત્મા એટલે જીવ.
Explanation
જૈન તત્ત્વજ્ઞાન મુજબ આ બ્રહ્માંડમાં બે મુખ્ય પ્રકારનાં તત્ત્વો છે:
- જીવ — ચેતન, એટલે કે આત્મા
- અજીવ — અચેતન, જેમ કે પુદગલ, ધર્માસ્તિકાય, અધર્માસ્તિકાય, આકાશ અને કાળ
જીવની મુખ્ય લાક્ષણિકતા ઉપયોગ છે, એટલે કે જ્ઞાન અને દર્શન કરવાની શક્તિ.
જીવમાં સ્વાભાવિક રીતે આ ગુણો હોય છે:
- અનંત જ્ઞાન
- અનંત દર્શન
- અનંત સુખ
- અનંત વીર્ય
પરંતુ કર્મોના બંધનને કારણે જીવ પોતાની સંપૂર્ણ શક્તિ પ્રગટ કરી શકતો નથી.
Spiritual Understanding
જૈન ધર્મ મુજબ દરેક જીવ સમાન રીતે મુક્તિ મેળવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. મનુષ્ય, પ્રાણી, પક્ષી, જીવાત, વનસ્પતિ અને સૂક્ષ્મ જીવ — બધા જીવ છે.
તેથી જ જૈન ધર્મમાં અહિંસાને સર્વોચ્ચ ધર્મ માનવામાં આવ્યો છે, કારણ કે દરેક જીવને દુઃખથી બચવું ગમે છે અને સુખ પ્રિય હોય છે.
Takeaway
જીવ એટલે ચેતન આત્મા. તેનો સાચો સ્વભાવ જ્ઞાન, દર્શન, સુખ અને શક્તિ છે; કર્મોથી મુક્ત થઈને જીવ સિદ્ધ અવસ્થા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.