જવાબ

મોક્ષ માટે મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં મનુષ્ય જન્મની ભાવના રાખવી ખોટી નથી. જૈન પરંપરામાં આ ભાવના શુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં વર્તમાનમાં પણ તીર્થંકર ભગવંતોની ઉપસ્થિતિ માનવામાં આવે છે અને ત્યાંથી કેવળજ્ઞાન તથા મોક્ષમાર્ગની પ્રગતિ શક્ય છે.

પરંતુ માત્ર “મહાવિદેહમાં જન્મ મળે” એવી ઇચ્છા પૂરતી નથી. મુખ્ય વાત છે:

• સમ્યક દર્શન
• સમ્યક જ્ઞાન
• સમ્યક ચારિત્ર
• કષાયોની ક્ષય-ઉપશમ ભાવના
• આત્મશુદ્ધિ

સમજણ

ભરત ક્ષેત્રમાં હાલ અવસર્પિણી કાળનો એવો સમય છે કે અહીંથી આ જ જન્મમાં મોક્ષ પ્રાપ્ત થતો નથી, એવી પરંપરાગત જૈન માન્યતા છે. તેથી ઘણા શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ શુભ ભાવથી મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં જન્મની ભાવના રાખે છે, જ્યાં તીર્થંકર ભગવંતના સાનિધ્યમાં ધર્મસાધના કરીને મોક્ષમાર્ગ આગળ વધારી શકાય.

આ ભાવના ત્યારે શુભ છે જ્યારે તે:

• ધર્મસાધના વધારવા માટે હોય,
• તીર્થંકર ભગવાનના શાસનને પામવાની ભાવના હોય,
• આત્મકલ્યાણ માટે હોય,
• રાગ, લોભ કે સંસારી સુખ માટે ન હોય.

આધ્યાત્મિક સમજણ

જૈન ધર્મમાં સાચું લક્ષ્ય કોઈ વિશેષ લોક, ક્ષેત્ર કે જન્મ મેળવવાનું નથી; સાચું લક્ષ્ય છે કર્મબંધનથી મુક્ત આત્મદશા પ્રાપ્ત કરવી.

મહાવિદેહ જન્મની ભાવના સાધનરૂપ હોઈ શકે છે, લક્ષ્યરૂપ નહીં. એટલે ભાવના એવી હોવી જોઈએ:

“મને એવો જન્મ, એવો સત્સંગ અને એવી સાધના પ્રાપ્ત થાય કે હું સમ્યક દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્રને પામી આત્મમોક્ષના માર્ગે આગળ વધી શકું.”

ટેકઅવે

મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં મનુષ્ય જન્મની ભાવના રાખવી શુભ છે, જો તે મોક્ષમાર્ગની સાધના માટે હોય. પરંતુ અંતિમ આશ્રય કોઈ ક્ષેત્ર નહીં, પરંતુ પોતાની આત્મશુદ્ધિ, સમ્યક દર્શન અને ચારિત્ર છે.