જવાબ

હા, જૈન પરંપરા મુજબ મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં જન્મ લેવાની ભાવના મોક્ષમાર્ગ માટે ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે ત્યાં વર્તમાન સમયમાં પણ તીર્થંકર ભગવાનનો વિહાર માનવામાં આવે છે અને જીવને સમ્યગ્દર્શન, દીક્ષા, સાધના અને મોક્ષમાર્ગ માટે અનુકૂળ સંયોગ મળી શકે છે.

પરંતુ માત્ર મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં જન્મની ભાવના રાખવાથી મોક્ષ “ઝડપથી” નિશ્ચિત થઈ જાય એવું નથી. મોક્ષ માટે મુખ્ય કારણ છે:

• સમ્યગ્દર્શન
• સમ્યગ્જ્ઞાન
• સમ્યકચારિત્ર
• કર્મક્ષય માટેની શુદ્ધ સાધના

સમજૂતી

જૈન ધર્મ મુજબ આપણે હાલ ભારત ક્ષેત્રના અવસર્પિણી કાળમાં છીએ, જ્યાં આ સમયમાં તીર્થંકર ભગવાનની સીધી હાજરી નથી. જ્યારે મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં શાશ્વત રીતે એવી પરિસ્થિતિ હોય છે કે ત્યાં તીર્થંકર ભગવાનનો ઉપદેશ પ્રાપ્ત થવાની શક્યતા રહે છે.

એ કારણે ઘણા શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ આ ભાવના કરે છે:

• મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં જન્મ મળે
• સીમંધર સ્વામી જેવા વર્તમાન તીર્થંકરના દર્શન-દેશના મળે
• સમ્યક માર્ગની પ્રાપ્તિ થાય
• દીક્ષા અને મોક્ષમાર્ગની શક્તિ મળે

આ “ઓછા સમયનો રસ્તો” છે?

સાવ સીધું કહીએ તો:

મહાવિદેહમાં જન્મ મોક્ષ માટે અનુકૂળ માર્ગ છે, પરંતુ શોર્ટકટ નથી.

મોક્ષ માટે કોઈ બાહ્ય સ્થાન પૂરતું નથી. સ્થાન અનુકૂળ હોઈ શકે, પણ મુક્તિ માટે જીવને પોતાના રાગ-દ્વેષ, કષાય અને કર્મનો ક્ષય કરવો જ પડે.

જો જીવ મહાવિદેહમાં જન્મીને પણ પ્રમાદ કરે, તો મોક્ષ નહીં મળે. અને જો જીવ અહીં ભારત ક્ષેત્રમાં રહીને પણ સાચી શ્રદ્ધા, જ્ઞાન, ચારિત્ર અને તપમાં આગળ વધે, તો તે પણ ભવિષ્યના ઉત્તમ ગતિ-સંયોગો બાંધી શકે છે.

આધ્યાત્મિક સમજ

મહાવિદેહ ક્ષેત્રની ભાવના કરવાનો સાચો અર્થ માત્ર “ત્યાં જન્મવું છે” એવો નથી, પરંતુ:

• તીર્થંકર પ્રભુના ઉપદેશ માટે તીવ્ર તલપ હોવી
• સમ્યગ્દર્શન મેળવવાની આંતરિક તૈયારી રાખવી
• સંસારથી વૈરાગ્ય વધારવું
• હાલના જીવનમાં પણ અહિંસા, સંયમ અને આત્મસાધના વધારવી

આવી ભાવના શુભ છે, કારણ કે તે જીવને મોક્ષમાર્ગ તરફ વાળે છે.

નિષ્કર્ષ

મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં જન્મની ભાવના મોક્ષમાર્ગ માટે ખૂબ શુભ અને અનુકૂળ છે, પરંતુ મોક્ષનો સાચો રસ્તો તો સમ્યગ્દર્શન, સમ્યગ્જ્ઞાન અને સમ્યકચારિત્ર જ છે.

તેથી ભાવના સાથે હાલના જીવનમાં પણ ધર્મ, સંયમ, સ્વાધ્યાય, તપ અને આત્મચિંતન વધારવું એ જ સાચી તૈયારી છે.