Answer

Jain Dharma પ્રમાણે, મોક્ષ માટે અંતિમ રીતે સંયમ, વીતરાગતા, સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક્ જ્ઞાન અને સમ્યક્ ચારિત્ર જરૂરી છે.

સામાન્ય રીતે, પૂર્ણ મોક્ષ માટે મહાવ્રતરૂપ સાધુ-સાધ્વી જીવન અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. એટલે પરંપરાગત Jain સમજ પ્રમાણે, દિક્ષા વિના સીધો મોક્ષ મળવો સામાન્ય રીતે માન્ય નથી.

Explanation

Jain Dharma માં મોક્ષનો માર્ગ છે:

• સમ્યક્ દર્શન — સાચી શ્રદ્ધા
• સમ્યક્ જ્ઞાન — સાચું જ્ઞાન
• સમ્યક્ ચારિત્ર — સાચું આચરણ

ગૃહસ્થ જીવનમાં વ્યક્તિ ઘણાં પુણ્યકર્મ, શ્રદ્ધા, ભક્તિ, દાન, વ્રત, સામાયિક, પ્રતિક્રમણ, તપ વગેરે કરી શકે છે. પરંતુ ગૃહસ્થને સંપૂર્ણ પરિગ્રહ-ત્યાગ અને મહાવ્રતોનું પાલન સાધુ જેવી સંપૂર્ણતા સાથે શક્ય નથી.

મોક્ષ માટે આત્માને બધા કર્મોથી સંપૂર્ણ મુક્ત થવું પડે છે. આ માટે સંપૂર્ણ સંયમ અને કષાયોની સંપૂર્ણ ક્ષય અવસ્થા જરૂરી છે.

Spiritual Understanding

ગૃહસ્થ જીવન વ્યર્થ નથી. તે મોક્ષમાર્ગની તૈયારી છે. ગૃહસ્થ:

• સમ્યક્ દર્શન મેળવી શકે છે
• ઘણું કર્મ નિર્જરા કરી શકે છે
• ઉચ્ચ ગુણસ્થાન સુધી પ્રગતિ કરી શકે છે
• આગળના ભવમાં દિક્ષા અને મોક્ષ માટે યોગ્યતા બનાવી શકે છે

તેથી વાતનો ભાવ એવો નથી કે ગૃહસ્થની સાધના નાની છે. પરંતુ Jain પરંપરા મુજબ, અંતિમ મોક્ષ માટે સંપૂર્ણ ત્યાગમય સંયમ જીવન આવશ્યક માનવામાં આવ્યું છે.

Takeaway

ટૂંકમાં: Jain Dharma પ્રમાણે મોક્ષ માટે અંતે સંપૂર્ણ સંયમ અને વીતરાગતા જરૂરી છે; તેથી દિક્ષા અથવા સાધુ-સાધ્વી સમાન પૂર્ણ સંયમ વિના મોક્ષ સામાન્ય રીતે શક્ય માનવામાં આવતો નથી.